ליובאוויטש (הויף)

פֿון װיקיפּעדיע
שפּרינג צו: נאַוויגאַציע, זוך

דער ארטיקל איז פארגעשלאגן צו פאראייניקן מיט ליובאוויטש.
איר ווערט געבעטן אים פאַררעכטן
.


ליובאוויטש אין ווייסרוסלאנד (היינט בעלארוס), איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער ליובאוויטשער דינאסטיע (א צווייג פון חב"ד), וואס ציעט זיך פון רבי שניאור זלמן מלאדי, באקאנט אלס דער אלטער רבי, דער בעל התניא.

רבי'ס פון חב"ד[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

רבי שניאור זלמן פון ליאדי (י"ח אלול ה'תק"ה - כ"ד טבת ה'תקע"ג), דער אלטער רבי, בעל התניא, דער גרינדער פון חב"ד חסידות.

ליובאוויטשער חסידות[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

ליובאוויטשער חסידות אין אמעריקע האט אסאך אייגנארטיגקייטן וואס טוט זיי אפטיילן פון דער אלגעמיינער חסידישער גאס. די הויפט ראלע איז דאס אז פון איין זייט זענען זיי גאנץ פיין איינגעגלידערט מיט דער אלגעמיינער באפעלקערונג, זייענדיג שטארק צושפרייט אין פילע פארשטיפטע שטעט, אויך זענען טייל פיל מער מאדערן פון סתם חסידים, קומענדיג פונעם קאמוניסטישן סאוועטן פאראיין ווי זייער אידישער לבוש און הלוך ילך איז געווען שטארק באגרעניצט. אבער פון דער אנדערער זייט פלאקערן זיי ווי פארצייטישע חסידים, אויך האלטן זיי זיך שטארק מיטן רעדן אידיש און אין די גרויסע קהילות זייערע, ווי אין קרוין הייטס און אין כפר חב"ד, לערנען נישט די קינדער אין חדר "לימודי חול" אויסער די וויכטיגסטע פעכער ווי ענגליש און מאטעמאטיק. די גרויסע תלמוד תורה אין קרוין הייטס איז די איינציגסטע חדר אין די פאראייניגטע שטאטן וואס לערנט בכלל נישט קיין ענגליש.

אויך זייער חסידישע טראגע איז אן אנדערע ווי די אלגעמיינע חסידישע לבוש.

ווי אויך איז נישט דא ביי זיי קיין איסור זיך צו באנוצן מיט מאדערענע טעכניק, ווי אינטערנעט און ווידעא, פארשטייט זיך אויף גוטע צוועקן, כאטש וואס די אלגעמיינע חרדים האבן עס געאסרט. דאס איז וויבאלד איינע פון די יסודות אין חסידות חב"ד איז, אז איעדע זאך וואס מען קען נוצן אויף גוטס און אויף שלעכטס, איז אנשטאט עס דערווייטערן, זאל מען ענדערש מאכן דערפון א כלי פארן צד הקדושה. דערפאר נוצט מען אט די מאדערנע טעכניק אויף תורה'דיגע זאכן, הויפזעכליך צו פארשפרייטן אידישקייט און חסידות צו מענטשן וואס זענען נאך נישט קיין פרומע אידן.

פון דעם לעצטן רבי'ן זענען ארויס געגעבן געווארן מער פון 60 בענדער פון חידושי תורה אויף ש"ס, רמב"ם, שולחן ערוך און אין ענייני חסידות און קבלה, אויך 42 בענדער פון מכתבי תורה פון אים. דאס וואס מען האט שוין געדריקט ביז היינט איז בלויז א קליין פראצענט פון די אלע כתבים וואס איז געבליבן פון אים. כאטש וואס זינט ער האט אנגענומען די נשיאות און געווארן דער ליובאוויטשער רבי האט ער כמעט נישט פארלאזט זיין וואוינארט אין קרוין הייטס, דאך איז ער געווען שטארק באוואוסט אין דער גארער וועלט אלס א ריזיגער גאון און צדיק וועלכער האט מקרב געווען צענדליקע טויזנטער אידן צו אידישקייט.

ליובאוויטשע מנהגים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

  • נישט שלאפן אין דער סוכה אין יו"ט סוכות, ווי דער צמח צדק האט זיך אויסגעדריקט אז 'ווי קען מען שלאפן אין אזא הייליגע סוכה אין "אורות מקיפין דבינה"'. די הנהגה איז אנגענומען אויך ביי געוויסע אנדערע חסידים ווי בעלזא און סטיטשין. דער לעצטער רבי האט מסביר געווען פארוואס דאס שטימט גענוי מיט דער הלכה, ווייל דער רמ"א שרייבט אין שולחן ערוך אז מען פירט זיך נישט צו שלאפן אין דער סוכה, וויבאלד עס דארף זיין "תשבו כעין תדורו" איז דער חיוב פון שלאפן אין סוכה נאר אויף איינער וואס פארמאגט א פריוואטע סוכה וואס די מאן און ווייב קענען ביידע דארט געהעריג שלאפן פונקט ווי א גאנץ יאר[1].
  • זיך נישט וואשן ביי שלוש סעודות, נאר יוצא זיין מיט מזונות, פירות, און דברי תורה. אויך דאס איז דער לעצטער ליובאוויטשער רבי מסביר ווי דאס שטימט מיט דער קלארער הלכה וואס איז גע'פסק'נט אין שולחן ערוך אז מען איז יוצא שלש סעודות מיט פירות און מזונות[2].

דער ליובאוויטשער בוים[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

    • רבי מנחם נחום שניאורסאהן (ה'תקמ"ט - ), פון ניעזין.
      • רבי שניאור שניאורסאהן, אן איידעם בז"ר פון צמח צדק.
        • מרת פרומה, די ווייב פון רבי בנימין צוקערמאן פון מאהליב.
        • מרת חוה אסתר, די ווייב פון ר חיים ישעיהו ברלין פון ריגא.
        • מרת רבקה זלטה, די ווייב פון ר משה אליעזר לוין.
        • רבי יהודה ליב שניאורסאהן, רב אין וויעליז.
        • מר ברוך שניאורסאהן פון וויטעבסק.
      • רבי לוי יצחק שניאורסאהן, פון ניעזין.
        • רבי מרדכי זלמן שניאורסאהן.
        • ר אהרן משה שניאורסאהן.
        • ר הערש ליב שניאורסאהן.
        • ר פנחס בער שניאורסאהן.
        • מרת אסתר ריזיל, די ווייב פון מר דוליצקי.
        • מרת שיינא, די ווייב פון מר פראדקין.
        • מרת מלכה שניאורסאהן
        • מרת רחל די ווייב פון רבי יהודה לייב הכהן ראפאפארט
      • מרת חנה חישא (חיקא), די ווייב בז"ש פון רבי ישראל נח שניאורסאהן, פון ניעזין
      • רבי מרדכי דוב טווערסקי-שניאורסאהן, פון טאמאשפייל
      • רבי משה זלמן טווערסקי, פון טשמישלה.
        • מרת שטערנא שיינדיל, די ווייב פון רבי שלמה יהודה ליבערזאן
        • מרת אסתר פייגא, די ווייב פון רבי אברהם קאצנעלבוגן ( - כ' אדר ב' ה'תש"ג), פון לוצק.
        • מרת רחל, די ווייב פון רבי ישראל ליב שפירא
        • מרת טריינע, די ווייב פון רבי יעקב מרגלית
    • רבי ברוך שמואל שניאורסאהן. אן איידעם פון רבי חיים אברהם שניאורסאהן, א זון פון בעל התניא.
      • רבי שניאור זלמן שניאורסאהן, באחמוט.
    • מרת ביילא, די ווייב פון רבי יקותיאל זלמן (וואלעס), אן אייניקל פון לוי יצחק פון בארדיטשוב, דער קדושת לוי.
      • רבי לוי יצחק זלמנסאהן, פון וועליז.
      • מרת קילא, די ווייב פון רבי דובער כהן.
        • רבי זלמן כהן.
        • מרת הינדא, די ווייב פון רבי אלטער דובער גורביץ.
        • מרת מרים , די ווייב פון ר מנחתם מענדל שינקין.
      • מרת פריידא, די ווייב בז"ש פון רבי ישראל נח שניאורסאהן.
    • מרת ברכה, די ווייב פון רבי יונה פון זשיטאמיר.
  • רבי חיים אברהם שניאורסאן ( - ה'תר"ה).
    • רבי דובער שניאורסאן פון ליאדי.
      • רבי לוי יצחק שניאורסאן פון ליאדי.
      • רבי יהושע אבלי שניאורבאן פון ליעפלי.
      • מרת פריידא, די ווייב פון רבי לוי יצחק פון הומלא.
      • מרת צביא, די ווייב פון רבי משה יצחק פון וויטעבסק.
    • רבי ברוך שמואל שניאורסאן.
      • רבי זלמן שניאורסאן.
      • רבי לוי יצחק שניאורסאן.
      • רבי משולם זוסל שניאורסאן.
      • רבי רפאל מרדכי שניאורסאן.
      • מרת שרה פריידא, די ווייב פון רבי זלמן אורינשטיין פון האראדנא.
    • מרת גיטא רחל, די ווייב פון רבי נחמיה פון דאבראוונא דער דברי נחמיה.
    • מרת מוסיא הינדא, די ווייב פון רבי שניאור זלמן פיגלסון.
    • מרת ביילא רייזל, די ווייב פון רבי ברוך שמואל שניאורסאן, א זון פון מיטעלער רבי.
  • רבי משה (ה'תקמ"ד - ה'תרל"ח).
    • מרת שרה רבקה, די ווייב פון הרב נחום יוסף.
      • רבי שניאור זלמן שניאורסאן.
      • ר חיים צבי שניאורסאן.
      • רבי פנחס אליהו שניאורסאן.
    • מרת רחל, די ווייב פון הרב משה צבי פונדמינסקי.
      • רבי שניאור זלמן פונדמינסקי.
      • מרת מרים, די ווייב פון רבי שלמה סגל.
      • מרת דבורה ( - ד' טבת תרנ"ד) , די ווייב פון רבי שניאור זלמן שמערלינג.
      • מרת רבקה הינדא ( - ו' תשרי תרכ"ח) די ווייב פון רבי זלמן חיים ריבלין.
  • מרת פריידא, די ווייב פון רבי אליהו ב"ר מרדכי, זי ליגט אין האדיטש
    • רבי אהרן מקרימנצוק.
    • רבי ברוך, אן איידעם פון רבי בנימין קלעצקער.
      • די ווייב פון רבי יעקב שניאורסאן, א זון פון צמח צדק.
  • מרת דבורה לאה, די ווייב פון רבי שלום שכנא אלטשולער.
  • מרת רחל, די ווייב פון רבי אברהם שיינעס.

רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

  1. לקוטי שיחות חלק כ"ט שיחה לחג הסוכות
  2. לקוטי שיחות חלק כ"א שיחה ב' לפרשת בשלח