מנחם מענדל שניאורסאהן

פֿון װיקיפּעדיע
שפּרינג צו: נאַוויגאַציע, זוכן
מנחם מענדל שניאורסאהן
לובאוויטשער רבי
רבי מנחם שניאורסאהן, ליובאוויטשער רבי
רבי מנחם שניאורסאהן, ליובאוויטשער רבי
געבורט י"א ניסן ה'תרס"ב
רוסישע אימפעריע
פטירה ג' תמוז ה'תשנ"ד
קבורה ארט אידישע בית עולם אין ניו יארק
חסידות ליובאוויטש
פאריגער רבי יוסף יצחק שניאורסאהן
נאכפאלגער [קיין]
פאטער רבי לוי יצחק שניאורסאהן
מוטער חנה שניאורסאהן
א היסטאריש פארברענגן אין תש"ז, 1947 מיט חסידים און זיין מוטער רביצין חנה וועלכע זיצט אויבן אן. דער רבי איז דעמאלט געקומען פון ניו יארק קיין פאריז כדי מקבל פנים זיין מוטער וועלכע איז ערשט ארויס פון רוסלאנד. דער רבי האט זיך געטראפן מיט איר דאס ערשטע מאל נאך 19 יאר, זינט תרפ"ח ווען ער איז ארויס פון רוסלאנד מיט זיין שווער.

רבי מנחם מענדל שניאורסאהן (י"א ניסן ה'תרס"ב - ג' תמוז ה'תשנ"ד) איז געווען דער לעצטער ליובאוויטשער רבי.

רבי מנחם מענדל איז באוואוסט אלס א גאון עולם, א בקי נפלא אין אלע טיילן פון תורה, ווי אויך אן אויסערגעוויינלעכער מלומד אין וועלטלעכע וויסנשאפטן. ער האט רעוואלוציאנירט אידישקייט, שיקנדיק טויזנטער שלוחים איבער דער גאנצער וועלט צו פארשפרייטן תורה און אידישקייט.

לעבנסגעשיכטע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

רבי מנחם מענדל שניאורסאהן איז געבוירן פרייטיק י"א ניסן ה'תרס"ב (1902) אין דער רוסישער שטאט ניקאלאיעװ (היינט אוקראינע) צו זיין פאטער, רבי לוי יצחק שניאורסאן, וואסאיז געווען דער שטאטס רב פון יעקאטרינעסלאוו צווישן די יארן 1907 - 1939, און זיין מוטער חנה, א טאכטער צום רב פון ניקאלאיעוו, הרב מאיר שלמה יאנאווסקי. זיין פאטער איז געווען זיין הויפט רבי. ער האט געלערנט ש"ס און פוסקים, און אויך קבלה פון א חסידישן שטאנדפונקט. צו זעכצן יאר האט ער אנגעהויבן לערנען מאטעמאטיק.

י"ד כסלו תרפ"ט 1928 האט ער חתונה געהאט מיט חיה מושקא שניאורסאן, די מיטלסטע טאכטער פון דעם זעקסטן לובאוויטשער רבי'ן ריי"ץ. די חתונה איז פארגעקומען אין ווארשע, פוילן; כמעט אלע פוילישע רבי'ס זענען געווען אויף דער חתונה. נאך דער חתונה האט דאס יונגע פאר פאלק געצויגן קיין בערלין. דארטן האט ער שטודירט א שטיק צייט מאטעמאטיק און פילאסאפיע אין אן אוניווערסיטעט[פֿעלט אַ מקור].

אין 1933 האט הרב שניאורסאן געצויגן קיין פאריז, דארטן האט ער שטודירט עלעקטרישע אינזשעניריע.[1] אין 1941 איז ער אנטלאפן פון פראנקרייך און אום כ"ח סיון ה'תש"א איז צוגעקומען צו זיין שווער, הרב יוסף יצחק שניאורסאן, אין דעם קרוין הייטס געגנט פון ברוקלין. אין יענער צייט האט ער געארבעט אלס אינזשעניר אין דער אמעריקאנער פלאט[פֿעלט אַ מקור].

אין אַמעריקע האט ער געארבעט פֿאַר זיין שווער, אין די ליובאוויטשער אָרגאַניזאַציעס קה"ת, מחנה ישראל און מרכז לענייני חינוך.

נאך דער פטירה פון זיין שווער רבי ריי"ץ ביום י' שבט ה'תש"י, האט ער נאָך נישט געוואלט צו אָננעמען אויף זיך די פירערשאַפט פון ליובאוויטשער חסידות. נאר נאך א יאר שפעטער, אויף י"א שבט ה'תשי"א, ביי'ם פארברענגען לכבוד דער ערשטע יארצייט פונעם פריערדיקן רבי'ן, האט דער רבי מקבל געווען די נשיאות, מיט זאגן די מאמר חסידות "באתי לגני".

זיין השפעה אין די אידישע וועלט[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

דער רבי האט אנגעפאנגט מאכן "מבצעים",אויף צושפרייטן תורה ומצוות, אידישקייט און תורת החסידות מיטן קלינגווארט "ופרצת", גענומען פון פסוק "ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה"‏[2].

ער האָט גערופֿן אויף זיינע חסידים צו השפּעה האבן וואו נאָר מעגלעך, אַפֿילו די וועלטלעכע אידן, צו אָבסערווירן די מצוות און תורה לערנען, צווישן אנדערע זאכן, דורך גענומען ציבור ערטער און עפנטלעך קרעדיט די מצוות. עס אויך גערופֿן פינאַנציעל העלפן פֿאַר יענע וואס טאָן ניט האָבן די פינאַנציעל פיייקייַט צו קויפן די תשמישי מצוות.

שייכות מיט אנדערע אדמורי"ם[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

די סקווערע אדמורי"ם האבן זיך עטליכע מאל געאמפערט מיט אים וועגן דעם בעל שם טוב'ס סידור, וואס זיי טענה'ען אז עס באלאנגט פאר סקווירא.

וועבלינקען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

רעפערענצן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]