בעלזא
פֿון װיקיפּעדיע
בעלזאָ איז א חסידות וואס איז דארך רבי שלום רוקח געגרינדעט אין דער שטאט בעלזא אין מזרח גאליציע, אמאל פוילן, היינט אוקראינע. דער הויף ציילט צענדליגער בתי מדרש און חינוך אין יעדן אידישן ארט סיי ווי אויף דער וועלט.
אינהאַלט |
[בעאַרבעטן] געשיכטע
[בעאַרבעטן] ר' שלום
רבי שלום, וואס ער איז גערופן די ערשטע בעלזער רב איז געווען באקאנט אלס וועלט'ס בארימטער בעל מופת צו וועמען צענדליגער טויזענטער אידן און נישט אידן האבן געשטראמט אויף ישועות און רפואות. ביי רוב תלמידים פון דעם חוזה פון לובלין, רבי יעקב יצחק הורוביץ, איז ער געווען אנגענומען אלס דער ממשיך דרכו. ער האט געבויט זיינער צייט די שענסטע שול אין גאליציע. ער איז נפטר געווארען כ"ז אלול תרט"ו, און ליגט אין בעלזא.
[בעאַרבעטן] ר' יהושע
רבי יהושע, די מיטעלער בעלזער רב, נאך אים האט איבער גענומען דאס רבנות פון דעם שטעטל בעלזא זיין יונגסטער זוהן רבי יהושע רוקח, באקאנט אלס דער גרויסער לוחם קעגען די רעפארם באוועגונג און משכילים. ער האט געגרינדעט אן ארטאדאקסישער באוועגונג באקאנט אלס 'מחזיקי הדת'. אויך האט ער געגרינדעט דעם ערשטען ארטאדאקסישן צייטשריפט אונטערן נאמען 'קול מחזיקי הדת'. ער איז נפטר געווארען כ"ג שבט תרנ"ד אין וויען עסטרייך נאך א געפאהרפולע אפאראציע וואס ער איז אריבער, און ליגט אין בעלזא.
[בעאַרבעטן] ר' יששכר דוב
נאך רבי יהושע איז דאס רבנות פון בעלזא אריבער צו זיין צווייטן זוהן רבי ישכר דוב רוקח, אנגערופן דער פריערדיגער בעלזער רב. באקאנט אלס חכם הרזים און א געוואלדיגער קלוגער. אויך זיין גאונות און גדלות בתורה האט גע'שם'ט איבער גאנץ אייראפע ווי אויך ארץ ישראל און אמעריקע. ביי די ערשטע וועלט'ס קריג האט ער אויסגעוואנדערט אויף אונגארען ווי ער האט זיך אויפגעהאלטן און מונקאטש און אין ראצפערט. זייענדיג און מונקאטש האט אויסגעבראכען די באקאנטע מחלוקה צווישן מונקאטש און בעלזא, הויפטזעכטליך צוליב די קפידא פון דעם ארטיגן שטאט'ס רב רבי חיים אלעזר שפירא זצוק״ל באקאנט אלס מחבר פון ספר ׳מנחת אלעזר׳. ער איז נפטר געווארן כ"ב מרחשוון תרפ"ז, און ליגט אין בעלזא.
[בעאַרבעטן] ר' אהרן
נאך רבי יששכר דוב איז געקרוינט געווארען זיין עלטסטער זוהן רבי אהרן רוקח אלס רב פון די שטאט בעלזא. באקאנט אלס זעלטענער פרוש און קדוש וטהור, עס איז געפאלען א שרעקליכע פחד דקדושה אויף יעדער וואס האט נאר געקוקט אויף זיין הייליגער געזיכט, אלע צדיקים פון זיין דור האבן זיך מכניע געווען פאר אים, ער איז אנגענומען אלס דער ריכטיגער 'צדיק הדור' פון זיינער צייט ביי אלע חסידישע און אפילו טייל ליטווישע קרייזן אן אויסנאם.
[בעאַרבעטן] בעלזא נאך דעם צווייטן וועלט קריג
נאך דעם חורבן אייראפע האט רבי אהרן רוקח זצ"ל, וועלכער איז געווען באקאנט אלס א מלאך אלוקים מיט זיין הייליגער פירונג, צוריק אויפגעבויט די קהילה אין ארץ-ישראל און אין חוץ-לארץ. ער איז נפטר געווארן פלוצלינג מוצאי שבת עקב כ"א אב תשי"ז אין ירושלים עיר הקודש, זיין פטירה האט אויפגעשוידערט דעם גאנצן ארטדאקסישן יודענטום איבער דער גארער וועלט. ער ליגט אין הר המנוחות אין גבעת שאול, ירושלים.
[בעאַרבעטן] דער היינטיגער בעלזער רב
ניין יאהר נאך זיין פטירה האט זיין פלאץ איבערגענומען זיין פלומעניק רבי ישכר דוב רוקח שליט"א, דער היינטיגער בעלזער רבי וואס איז אלט געווען אומגעפער ניין יאהר ביי דער פטירה פון זיין פעטער. די הכתרה איז פארגעקומען נאך דעם וואס ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון דעם וויזשניצער רבי'ן משה יהושע האגער.
אונטער זיין קלוגער און הייליגער הנהגה האט דאס בעלזער חסידות געבליעט, און דאס איז היינט א מוסטער אויף א פעסטונג פון תורה וחסידות, אין התקשרות צו א רבי'ן. דער רבי לייגט אריין א ספעציעלע ארבעט אין חינוך,ווי ער איז באוויסט אלץ חלוץ לפני המחנה אין חידושים אין נייע איינפירונגין, ווי צום ביישפיל דעם באניץ פון פסיכאלאגן און סאציאלע באדינונגען אין זיינע מוסדות, און אויך אין קירוב רחוקים. ער האט אויפגעשטעלט די ארגאניזאציעס "תורה ואמונה" "צהר" אין "הידברות", וועלכע זענען באקאנט און דעם עולם התשובה אין ארץ ישראל.
א קליינע טייל פון די חסידים האבן זיך נישט געוואלט אונטערווארפן אונטערן נייעם רבי'ן און האלטן זיך בעלזער חסידים פון רבי אהרן רוקח זצ"ל. זיי האבן אנגענומען אלס רבי הר"ר יהושע רוקח שליט"א, אדמו"ר פון מאכניווקא.
[בעאַרבעטן] דרויסענדע לינקס
א ווידיא קליפ פון זייער שול. קשת
