טעקסאס

^{צו מיינט איר שטייערן?}

טעקסאַס (ענגליש: Texas, טעקסעס; שפאניש: Tejas, טעכאַס) איז איינער פון די פופציג שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן, אין דרום-מערב, וואס ווערט אנגערופן וועסט-סאוט-סענטראל. זיין הויפטשטאט איז אסטין. די גרעסטע שטעט אין טעקסאס זענען היוסטן, סאן אנטאניא און דאלאס.

געאגראפיע

די גרעסטע שטעט אין טעקסאס זענען היוסטן, סאן אנטאניא, דאלאס און אסטין (די הויפטשטאט).

טעקסאס

אריגינעלער נאמען	Texas
אפיציעלער נאמען	State of Texas
צונאמען	Lone Star State
קאנטינענט	צפון אמעריקע
ראיאן	דרום צענטראלע פאראייניגטע שטאטן
לאנד	פאראייניגטע שטאטן
הויפטשטאט	אסטין
גרעסטע שטאט	היוסטאן
גרעסטע מעטראפאליטאנער געגנט	דאלאס-פארט ווארט מעטראפאליטאנער געגנט
שטח	695,662 ק״מ²
פלאץ צווישן די שטאטן	2טער לויט שטח
העכסטער פונקט	גוואדאלופע פיק 2,667 מעטער
נידעריגסטער פונקט	מעקסיקא גאלף 0 מעטער
הויפט טייכן	ריא גראנדע בראזאס טייך קאלאראדא טייך
בארטן	מעקסיקא גאלף
צייט זאנע	צענטראל צייט (מערסטנס)
אריינגענומען אין פאראייניגטע שטאטן	29סטן דעצעמבער 1845
סדר	28סטער שטאט
קאונטיס	254
פאסט קאד	TX
ISO קאד	US-TX
וועבזייטל	texas.gov

טעקסאס (ענגליש: Texas) איז א שטאט אין דעם דרום צענטראלן טייל פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז די צווייט גרעסטע שטאט לויט שטח און האט די צווייט גרעסטע באפעלקערונג צווישן די אמעריקאנער שטאטן.

טעקסאס גרעניצט זיך מיט אקלעהאמע אין צפון, ארקענסא און לואיזיאנא אין מזרח, ניו מעקסיקא אין מערב, און מעקסיקא אין דרום און דרום מערב. אין דרום מזרח האט זי א לאנגן בארטן אויפ'ן מעקסיקא גאלף.

די הויפטשטאט איז אסטין, און די גרעסטע שטאט איז היוסטן. אנדערע גרויסע שטעט זענען סאן אנטאניא, דאלאס, פארט ווארט.

היסטאריע

דער שטח פון היינטיגן טעקסאס איז געווען באוואוינט דורך פילע אינדיאנער פעלקער פאר דער אייראפעאישער קאלאָניזאציע.

אין דעם 16טן יארהונדערט האבן שפאנישע פארשער אנגעהויבן אויספארשן דעם געגנט. טעקסאס איז שפעטער געווארן א טייל פון דער שפאנישער אימפעריע.

אין 1821 האט מעקסיקא באקומען איר אומאפהענגיקייט פון שפאניע, און טעקסאס איז געווארן א טייל פון מעקסיקא.

אין די 1820ער יארן זענען פילע אמעריקאנער קאלאָניסטן אריינגעקומען קיין טעקסאס.

קאנפליקטן צווישן די קאלאָניסטן און דער מעקסיקאנער רעגירונג האבן געפירט צום טעקסאס רעוואלוציע.

אין 1836 האט טעקסאס דערקלערט איר אומאפהענגיקייט און איז געווארן די רעפובליק פון טעקסאס. די קאמפן ביי אלאמא און שלאכט פון סאן דזשאסינטא זענען געווארן באקאנטע געשעענישן פון דער רעוואלוציע.

טעקסאס איז געווען אן אומאפהענגיקע רעפובליק פאר כמעט צען יאר.

אום 29סטן דעצעמבער 1845 איז טעקסאס אריינגענומען געווארן אין די פאראייניגטע שטאטן אלס דער 28סטער שטאט.

דער ארייננעמען פון טעקסאס האט געווען איינע פון די געשעענישן וואס האבן געהאלפן פירן צום מעקסיקאנער אמעריקאנער מלחמה.

בעת דער אמעריקאנער בירגערקריג האט טעקסאס זיך אפגעשיידט פון די פאראייניגטע שטאטן און זיך אנגעשלאסן אין די קאנפעדערירטע שטאטן פון אמעריקע.

אין דעם 20סטן יארהונדערט האט די אנטדעקונג און גרויסע אנטוויקלונג פון אויל פעלדער שטארק פארוואנדלט טעקסאס און איר עקאנאמיע.

דער פריערדיגער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן דזשארזש וואלקער בוש איז דארט געווען גובערנאטאר, ער האט צוויי מאל געוואונען די וואלן דארט.

געאגראפיע

טעקסאס האט א זייער גרויסע און פארשידנארטיגע לאנדשאפט.

אין מזרח זענען פאראן וועלדער און מער פייכטע געגנטן. דער צענטראלער טייל האט געוואלדיקע בערגלעך און גרויסע פלאנען.

אין מערב געפינען זיך טיילן פון די גרויסע פלעינען און גרויסע מדבר געגנטן.

דער ווייט מערב טייל ווערט באקאנט אלס מערב טעקסאס און האט הויך בערג און טרוקענע מדבר לאנדשאפטן. דארט געפינט זיך גוואדאלופע פיק, דער העכסטער פונקט אין טעקסאס.

דער ריא גראנדע פארמאגט א גרויסן טייל פון דער אינטערנאציאנאלער גרענעץ צווישן טעקסאס און מעקסיקא.

טעקסאס האט א לאנגן בארטן אויפ'ן מעקסיקא גאלף, מיט פארט שטעט, אינזלען און ברעג פלאנען.

דער שטאט האט אויך פילע וויכטיגע טייכן, אריינגערעכנט דעם בראַזאס, קאלאראדא און רעד ריווער.

עקאנאמיע

טעקסאס פארמאגט איינע פון די גרעסטע עקאנאמיעס צווישן די אמעריקאנער שטאטן.

אויל און נאטירלעכע גאז זענען היסטאריש געווען פון די וויכטיגסטע אינדוסטריעס.

טעקסאס
Texas

texas.gov

היינט זענען אויך טעכנאלאגיע, פראדוקציע, געזונטהייט, פינאנצן, לאנדווירטשאפט, אוויאציע און האנדל וויכטיגע טיילן פון דער עקאנאמיע.

פֿאָן פון טעקסאס

היוסטאן איז א גרויסער צענטער פאר ענערגיע און דעם ספעיס אינדוסטריע. דאלאס איז א וויכטיגער צענטער פאר געשעפט און פינאנצן.

טעקסאס איז אויך איינער פון די וויכטיגסטע לאנדווירטשאפט שטאטן, מיט גרויסע פראדוקציע פון פיך, וואטע און אנדערע גערעטענישן.

באפעלקערונג

לויט דעם 2020 צענזוס האט טעקסאס געהאט 29,145,505 איינוואוינער.

טעקסאס איז דער צווייט מערסט באפעלקערטער שטאט אין די פאראייניגטע שטאטן, נאך קאליפארניע.

די גרעסטע באפעלקערונג צענטערס זענען היוסטאן, דאלאס-פארט ווארט, סאן אנטאניא און אסטין.

אידן אין טעקסאס

אין טעקסאס געפינען זיך אידישע קהילות אין פילע גרויסע שטעט, בפרט אין היוסטאן, דאלאס, סאן אנטאניא און אסטין.

קולטור

טעקסאס קולטור איז א צונויפמישונג פון צפון־אמעריקאנישע קולטור, שפאנישע קולטור און מעקסיקאנישע קולטור.

דער פאפולערסטער ספארט איז פוסבאל. אויך שטארק פאפולער זענען אויטאספארט און פערד געיעג.