הויפט זייט

פֿון װיקיפּעדיע

(אַריבערגעפֿירט פון Main Page)

ברוכים־הבאים צו דער וויקיפּעדיע

די פֿרײַע ענציקלאָפּעדיע וואָס יעדער איינער קען רעדאַקטירן.

7,047 אַרטיקלען אויף ייִדיש

וויקיפּעדיע איז אַ מולטישפּראַכיקער, וועב־באַזירטער, פֿרײַער אינהאַלט ענציקלאפּעדיע פּראָיעקט, געשריבן אַלס צוזאַמענאַרבעט דורך וואָלונטירן פֿון דער גארער וועלט.
זעט נאָך בײַ וויקיפעדיע:וועגן...

איבערבליק • רעדאַקטירן • שאלות • הילף

קאַטעגאָריעס • רעקאָמענדירטע אַרטיקלען

א - ב - ג - ד - ה - ו - ז - ח - ט - י - כ - ל - מ - נ - ס - ע - פ - צ - ק - ר - ש - ת

אינהאַלט

זע פֿאַר זיך • רעדן • ענדערן

מאַטעמאַטיק	פֿיזיק	טעכנאָלאָגיע	ביאָלאָגיע


רפֿואה	געאָגראַפֿיע	היסטאָריע	סאָציאָלאָגיע


רעליגיע	ייִדישקײַט	ייִדישע שפּראַך	חורבן אײראָפע


ספֿרי־קודש	חסידישע הױפֿן	רבנים	מצװת און מנהגים

העלפֿט באַשטימען אַ נײַער קעסטל

מוסטער:נײַער מוסטער

אױסדערװײלטע אַרטיקלען
איבונגען מיינט לויפן, שפּאַצירן, און הייבן שווערע וואָג, האַלט די מוסקלען פונעם קערפער אויפגעפרישט און אַקטיוו צו לעבן לאַנג און געזונט. קאמוניזם, טייטש: א טעאריע און סיסטעם פון סאציאלע און פאליטישע ארגאניזאציע וועלכע איז געווען א הויפט קראפט אין וועלטליכע פאליטיק פאר רוב יארן אינעם 20סטן יאר-הונדערט. אלס א פאליטישע באוועגונג האט קאמוניזם געזוכט אונטערצואווארפן קאפיטאליזם דורך אן ארבייטערס רעוואלוציע און איינשטעלן א סיסטעם אין וועלכע פראפערטי איז די אייגנשאפט פון א גאנצע באפעלקערונג אינאיינעם אנשטאט אינדיווידועלן. אלבערט איינשטיין - איז געווען א אידישער פיזיקער און מאטעמאטיקער וואס איז מערסט באקאנט פאר זיין ספעציעלע טעאריע פון רעלאטיוויטעט. אין יאר ה'תרפ"א ; 1921 איז ער באלוינט געווארן מיט'ן נאבעל באלוינונג פאר פיזיקס. אידישער לוח איז א יערליכע קאלענדאר וואס האט אין זיך די טעג, מאנאטן און יאר, ווי אויך די פרשת השבוע און ימים טובים. עס קען אויך האבן אין זיך יארצייטן, דף היומי, חק, און אנדערע טעגליכע באזירטע שיעורים. הארץ אטאקע איז ‫אַן אַקוטע אינפֿאַרקציע פֿון מיִאָקאַרדיום (AMI אָדער, מער געוויינטלעך צווישן דאָקטוירים, MI) איז אַן ערנצטע, פּלוצעמדיקע האַרצקרענק וואָס איז כּולל פֿאַרשיידענע ניוואָען ברוסטווייטיק אָדער אומבאַקוועמקייט, שוואַכקייט, שוויצן, ניט־גוטקייט, ברעכן און קרומע האַרצריטמען, און דערפֿירט טייל מאָל צום פֿאַרלירן די באַוווּסטזײַן. דער פיטאַגאָראַס פּרינציפּ איז א געאמעטרישער כלל וועלכער איז געווארן באקאנט געמאכט דורך דעם גריכישן פילאסאף און מאטעמאטיקער פיטאגאראס. דער כלל לערנט אז ביי יעדן רעכטווינקל דריי-עקן, וועט די שטח פון א פערפעקטן קעסטל אויפ'ן היפאטענוז (דער שיפער חלק אנטקעגן דעם רעכטווינקל) זיין גלייך ווי די סומע פון ביידע קעסטלעך פון די אנדערע צוויי זייטן. ר' חיים יוסף דוד אזולאי (חיד"א) איז דער באקאנטער ספרדישער גדול וואס האט באלייכט דעם ספרדישן יידנטום מיט זיין תורה, קדושה און חכמה. ער האט מחבר געווען צענדליקער ספרים אויף אלע תּורה־פּראָפֿעסיעס, ער איז געווען א באקאנטער מענטש אין דער גארער וועלט. ער איז געווען א שד"ר צוויי מאל פון ארץ ישראל קיין חוץ לארץ, וואס האט געזאמלט געלט פאר די ארימע ייִדן אין ארץ ישראל. אדוניהו איז געווען דער פערטער זון פון דוד המלך און חגית. ווען דוד המלך איז געווען זייער אלט, האָט אדוניהו געוואלט איבערנעמען דעם קעניגרייך פון דוד (אדוניהו איז דעמאלט געווען א בן-בכור נאך וואס זיינע דרײַ עלטערע ברידער זיינען געשטארבן). ד"ר מרדכי שעכטער (2007-1927), דער דריטער רעדאַקטאָר פֿון אױפֿן שװעל (1957־2004), איז אַ באַװוּסטער ייִדיש־לינגװיסט, ־שרײַבער, און ־לערער. ער איז געבױרן געװאָרן אין טשערנעװיץ (דעמאָלט רומעניע) אין 1927 און האָט געקראָגן זײַן דאָקטאָראַט אין לינגװיסטיק פֿון װינער אוניװערסיטעט אין 1951. פֿון דעמאָלט אָן װױנט ער אין אַמעריקע. ער האָט פֿון 1972 געלערנט ייִדיש אין קאָלומביע־אוניװערסיטעט אין ניו־יאָרק און, פֿון 1981 ביז ער איז אַרױס אױף פּענסיע אין די סוף 80ער יאָרן, איז ער דאָרט געװען דער עלטערער לעקטאָר אין ייִדיש־לימודים. זע פֿאַר זיך • רעדן • ענדערן
הײַנט…
כ' טבת ד'תתקס"ה - רמב"ם איז נפטר ה'תר"ם - רבי יעקב אבוחצירא (אביר יעקב), א גרויסער רב פון מאראקא, איז נפטר.

װיקיפּעדיע אין אַנדערע שפּראַכן


וויקיפעדיעס מיט מער ווי 100,000 אַרטיקלען: العربية (אַראַביש) – Català (קאַטאַלאַן) – Čeština (טשעכיש) – Dansk (דאַניש) – Deutsch (דײַטש) – English (ענגליש) – Esperanto (עספּעראַנטאָ) – Español (שפּאַניש) – Suomi (פֿיניש) – Français (פֿראַנצייזיש) – Magyar (אונגעריש) – Bahasa Indonesia (אינדאָנעזיש) – Italiano (איטאַליעניש) – 日本語 (יאַפּאַניש) – 한국어 (קאָרעיִש) – Nederlands (נעדערלאַנדיש) – Norsk (נאָרװעגיש) – Română (רומעניש) – Polski (פּױליש) – Português (פּאָרטוגעזיש) – Русский (רוסיש) – Slovenčina (סלאָװאַקיש) – Svenska (שװעדיש) – Türkçe (טערקיש) – Українська (אוקרײַניש) – Tiếng Việt (װיעטנאַמיש) – Volapük (וואלאפוק) – 中文 (כינעזיש) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 50,000 אַרטיקלען: Български (בולגאַריש) – Eesti (עסטיש) – فارسی (פּערסיש) – Galego (גאַליציאַניש) – हिन्दी (הינדיש) – עברית (העברעיִש) – Hrvatski (קראָאַטיש) – Lietuvių (ליטוויש) – Bahasa Melayu (מאַלײַיש)] – नेपाल भाषा (נעפאַל בהאַסאַ) – Nynorsk (נאָרװעגיש נינאָרסק) – Simple English (פשוטע ענגליש) – Slovenščina (סלאָװעניש) – Српски (סערביש) – ไทย (טײַלענדיש) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 10,000 אַרטיקלען: Afrikaans (אַפֿריקאַנס) – Asturianu (אַסטוריש) – Žemaitėška (זאַמוטיש) – Беларуская (ווײַסרוסיש) – Bosanski (באָסניש) – Ελληνικά (גריכיש) – Euskara (באַסקיש) – Cymraeg (װעלשיש) – Frysk (מערבֿ־פֿריזיש) – Ido (אידאָ) – Íslenska (איסלענדיש) – Basa Jawa (יאַװאַנעזיש) – Kurdî/كوردی (קורדיש) – Latina (לאַטײַן) – Lëtzebuergesch (לוקסענבורגיש) – Latviešu (לעטיש) – Napulitano (נאַפאליטאַניש) – Plattdüütsch (נידעריג סאַקסאן) – Langue d'Oc (אָקסיטאַניש) – Basa Sunda (סונדאַניש) – தமிழ் (טאַמיל) – اردو (אורדו) – Walon (וואַלון) – 粵語 (קאַנטאנעזיש) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 1,000 אַרטיקלען: Kaszëbsczi (קאַשוביש) – Gaeilge (איריש) – Interlingua (אינטערלינגװע) – Kernewek (קארניש) – Māori (מארי) – संस्कृत (סאנסקריט) – Tatarça (טאָטעריש) – יידיש – Bân-lâm-gú (דרום מיניש) פולשטענדיגע ליסטע – פֿארשלאגן אויפצובויען א נײַע וויקיפעדיע באַאַרבעטן

װיקיפּעדיע שװעסטער פּראָיעקטן


מעטאַ־וויקי קאָאָרדינאַציע פֿון פּראָיעקטן	וויקיווערטערבוך דער פֿרײַער ווערטערבוך	--- - -	--- - -	וויקיביבליאָטעק די פֿרײַע ביבליאָטעק	וויקיזגאַל - -	Commons רעפּאָזיטאָריע פֿון מולטימעדיע	--- - -

הויפט זייט

פֿון װיקיפּעדיע

אינהאַלט

העלפֿט באַשטימען אַ נײַער קעסטל

אױסדערװײלטע אַרטיקלען

הײַנט…

קוקן

פערזענלעכע געצייג

זוכן

נאַוויגאַציע

צוזאַמענאַרבעט

געצייג קאסטן

אין אַנדערע שפראַכן