הויפט זייט

פֿון װיקיפּעדיע

(אַריבערגעפֿירט פון Main Page)

ברוכים הבאים צו דער וויקיפעדיע

די פֿרייע ענציקלאפעדיע וואס יעדער איינער קען רעדאקטירן.

6,466 ארטיקלען אויף יידיש

וויקיפעדיע איז א מולטישפראַכיקער, וועב-באַזירטער, פרייער אינהאַלט ענציקלאפעדיע פראיעקט, געשריבן אלס צוזאמענארבעט דורך וואלונטירן פֿון דער גארער וועלט.
זעט נאך בײַ וויקיפעדיע:איבער...

איבערבליק • רעדאקטירן • שאלות • הילף

קאטעגאריעס • רעקאמענדירטע ארטיקלען

א - ב - ג - ד - ה - ו - ז - ח - ט - י - כ - ל - מ - נ - ס - ע - פ - צ - ק - ר - ש - ת

אינהאלט

זע פֿאַר זיך • רעדן • ענדערן

מאַטעמאַטיק אלע ארטיקלען	פֿיזיק אלע ארטיקלען	כעמיע אלע ארטיקלען	אַסטראָנאָמיע אלע ארטיקלען


טעכנאָלאָגיע אלע ארטיקלען	ביאָלאָגיע אלע ארטיקלען	רפֿואה אלע ארטיקלען	געאָגראָפֿיע אלע ארטיקלען


סאָציאָלאָגיע אלע ארטיקלען	פֿינאַנץ אלע ארטיקלען	רעגירונג אלע ארטיקלען	היסטאָריע אלע ארטיקלען


רעליגיע אלע ארטיקלען	ייִדישקײַט אלע ארטיקלען	ארץ ישראל אלע ארטיקלען	נגינה אלע ארטיקלען


ליטעראַטור אלע ארטיקלען	פּערזענלעכקײַטן אלע ארטיקלען	קונסט און קולטור אלע ארטיקלען	ספאָרט און שפילעריי אלע ארטיקלען


עסנװאַרג אלע ארטיקלען	פֿאַראײניקטע שטאַטן אלע ארטיקלען	אינטערנעט אלע ארטיקלען	באָטאַניק אלע ארטיקלען


פֿילם אלע ארטיקלען	ייִדיש אלע ארטיקלען	בעלי חיים אלע ארטיקלען	פאָליטיק אלע ארטיקלען


חינוך אלע ארטיקלען	מעדיע און זשורנאליזם אלע ארטיקלען	לעבנסשטײגער אלע ארטיקלען	חורבן אײראָפע אלע ארטיקלען


מוסר אלע ארטיקלען	חסידות אלע ארטיקלען	מענטשלעכע אַנאָטאָמיע אלע ארטיקלען	הלכה אלע ארטיקלען


געזעץ אלע ארטיקלען	קאָמפיוטער אלע ארטיקלען	װעלט לענדער אלע ארטיקלען	הומאָר אלע ארטיקלען

אױסדערװײלטע אַרטיקלען
איבונגען מיינט לויפן, שפּאַצירן, און הייבן שווערע וואָג, האַלט די מוסקעלן פונעם קערפער אויפגעפרישט און אַקטיוו צו לעבן לאַנג און געזונט. ...(זעט פולן ארטיקל) קאמוניזם, טייטש: א טעאריע און סיסטעם פון סאציאלע און פאליטישע ארגאניזאציע וועלכע איז געווען א הויפט קראפט אין וועלטליכע פאליטיק פאר רוב יארן אינעם 20'טן יאר-הונדערט. אלס א פאליטישע באוועגונג האט קאמוניזם געזוכט אונטערצואווארפן קאפיטאליזם דורך אן ארבייטערס רעוואלוציע און איינשטעלן א סיסטעם אין וועלכע פראפערטי איז די אייגנשאפט פון א גאנצע באפעלקערונג אינאיינעם אנשטאט אינדיווידועלן. ...(זעט פולן ארטיקל) אלבערט איינשטיין - איז געווען א אידישער פיזיקער און מאטעמאטיקער וואס איז מערסט באקאנט פאר זיין ספעציעלע טעאריע פון רעלאטיוויטעט. אין יאר ה'תרפ"א ; 1921 איז ער באלוינט געווארן מיט'ן נאבעל באלוינונג פאר פיזיקס....(זעט פולן ארטיקל) אידישער לוח איז א יערליכע קאלענדאר וואס האט אין זיך די טעג, מאנאטן און יאר, ווי אויך די פרשת השבוע און ימים טובים. עס קען אויך האבן אין זיך יארצייטן, דף היומי, חק, און אנדערע טעגליכע באזירטע שיעורים....(זעט פולן ארטיקל) הארץ אטאקע איז ‫אַן אַקוטע אינפֿאַרקציע פֿון מיִאָקאַרדיום (AMI אָדער, מער געוויינטלעך צווישן דאָקטוירים, MI) איז אַן ערנצטע, פּלוצעמדיקע האַרצקרענק וואָס איז כּולל פֿאַרשיידענע ניוואָען ברוסטווייטיק אָדער אומבאַקוועמקייט, שוואַכקייט, שוויצן, ניט־גוטקייט, ברעכן און קרומע האַרצריטמען, און דערפֿירט טייל מאָל צום פֿאַרלירן די באַוווּסטזײַן.....(זעט פולן ארטיקל) דער פיטאַגאָראַס פּרינציפּ איז א געאמעטרישער כלל וועלכער איז געווארן באקאנט געמאכט דורך דעם גריכישן פילאסאף און מאטעמאטיקער פיטאגאראס. דער כלל לערנט אז ביי יעדן רעכטווינקל דריי-עקן, וועט די שטח פון א פערפעקטן קעסטל אויפ'ן היפאטענוז (דער שיפער חלק אנטקעגן דעם רעכטווינקל) זיין גלייך ווי די סומע פון ביידע קעסטלעך פון די אנדערע צוויי זייטן. ...(זעט פולן ארטיקל) פלוראליזם איז א געדאנק פון פארנעמען און דולדן דעם אנדערן - זיינע מיינונגען, לעבנסשטייגער, סטיל, אפשטאם, קאליר הויט, אא"וו. אין א פאליטישן דעמאקראטישן געדאנק מיינט דאס צו ערלויבן די בירגער זיך צוזאמנעמען אין גרופעס צו האלטן מיט איין שניט, און ערלויבט זיי אויסדרוקן זייערע געדאנקען מיט אויפשטעלן פארשידענע ארגאניזאציעס.......(זעט פולן ארטיקל) אדוניהו איז געווען דער פערטער זון פון דוד המלך און חגית. ווען דוד המלך איז געווען זייער אלט, האָט אדוניהו געוואלט איבערנעמען דעם קעניגרייך פון דוד (אדוניהו איז דעמאלט געווען א בן-בכור נאך וואס זיינע דרײַ עלטערע ברידער זיינען געשטארבן).......(זעט פולן ארטיקל) ד"ר מרדכי שעכטער (2007-1927), דער דריטער רעדאַקטאָר פֿון אױפֿן שװעל (1957־2004), איז אַ באַװוּסטער ייִדיש־לינגװיסט, ־שרײַבער, און ־לערער. ער איז געבױרן געװאָרן אין טשערנעװיץ (דעמאָלט רומעניע) אין 1927 און האָט געקראָגן זײַן דאָקטאָראַט אין לינגװיסטיק פֿון װינער אוניװערסיטעט אין 1951. פֿון דעמאָלט אָן װױנט ער אין אַמעריקע. ער האָט פֿון 1972 געלערנט ייִדיש אין קאָלומביע־אוניװערסיטעט אין ניו־יאָרק און, פֿון 1981 ביז ער איז אַרױס אױף פּענסיע אין די סוף 80ער יאָרן, איז ער דאָרט געװען דער עלטערער לעקטאָר אין ייִדיש־לימודים. ער האָט געלערנט שפּראַך אין דער אוריאל װײַנרײַך־פּראָגראַם אין ייִדישער שפּראַך, ליטעראַטור און קולטור בײַם ייִדישן װיסנשאַפֿטלעכן אינסטיטוט — ייִװאָ און קאָלומביע־אוניװערסיטעט פֿון איר אָנהײב אין 1968 ביז 2002. ער האָט אױך געלײענט ייִדיש־קורסן אין ייִדישן טעאָלאָגישן סעמינאַר (1960־1962), אין ייִדישן לערער סעמינאַר/הרצליה (1962־1978), און אין ישיבֿה־אוניװערסיטעט (1968־1973)....(זעט פולן ארטיקל) _{(ענדערן)}
הײַנט…
כ"ח תמוז די דריי וואכן ה'תר"א - נפטר געווארן רבי משה טייטלבוים פון אוהעל ז"ל (בעל „ישמח משה") ה'תרמ"ו - נפטר געווארן הרב שלמה גאנצפריד, מחבר פונעם "קיצור שולחן ערוך" ה'תרס"ו - נפטר געווארן דער ראשון לציון, הרב יעקב שאול אלישר (יש"א ברכה), דער לעצטער חכם באשי

װיקיפּעדיע אין אַנדערע שפּראַכן


וויקיפעדיעס מיט מער ווי 100,000 אַרטיקלען: العربية (אַראַביש) – Català (קאַטאַלאַן) – Čeština (טשעכיש) – Dansk (דאַניש) – Deutsch (דײַטש) – English (ענגליש) – Esperanto (עספּעראַנטאָ) – Español (שפּאַניש) – Suomi (פֿיניש) – Français (פֿראַנצייזיש) – Magyar (אונגעריש) – Bahasa Indonesia (אינדאָנעזיש) – Italiano (איטאַליעניש) – 日本語 (יאַפּאַניש) – 한국어 (קאָרעיִש) – Nederlands (נעדערלאַנדיש) – Norsk (נאָרװעגיש) – Română (רומעניש) – Polski (פּױליש) – Português (פּאָרטוגעזיש) – Русский (רוסיש) – Slovenčina (סלאָװאַקיש) – Svenska (שװעדיש) – Türkçe (טערקיש) – Українська (אוקרײַניש) – Volapük (וואלאפוק) – 中文 (כינעזיש) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 50,000 אַרטיקלען: Български (בולגאַריש) – Eesti (עסטיש) – فارسی (פּערסיש) – עברית (העברעיִש) – Hrvatski (קראָאַטיש) – Lietuvių (ליטוויש) – Slovenščina (סלאָװעניש) – Nynorsk (נאָרװעגיש נינאָרסק) – Simple English (פשוטע ענגליש) – Српски (סערביש) – Tiếng Việt (װיעטנאַמיש) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 10,000 אַרטיקלען: Afrikaans (אַפֿריקאַנס) – Asturianu (אַסטוריש) – Беларуская (ווײַסרוסיש) – Bosanski (באָסניש) – Ελληνικά (גריכיש) – Euskara (באַסקיש) – Cymraeg (װעלשיש) – Frysk (מערבֿ־פֿריזיש) – Galego (גאַליציאַניש) – हिन्दी (הינדיש) – Ido (אידאָ) – Íslenska (איסלענדיש) – Basa Jawa (יאַװאַנעזיש) – Kurdî/كوردی (קורדיש) – Latina (לאַטײַן) – Lëtzebuergesch (לוקסענבורגיש) – Latviešu (לעטיש) – Bahasa Melayu (מאַלײַיש) – Plattdüütsch (נידעריג סאַקסאן) – Langue d'Oc (אָקסיטאַניש) – Basa Sunda (סונדאַניש) – தமிழ் (טאַמיל) – ไทย (טײַלענדיש) – اردو (אורדו) – Walon (וואַלון) וויקיפעדיעס מיט מער ווי 1,000 אַרטיקלען: Kaszëbsczi (קאַשוביש) – Gaeilge (איריש) – Interlingua (אינטערלינגװע) – Kernewek (קארניש) – Māori (מארי) – संस्कृत (סאנסקריט) – Tatarça (טאָטעריש) – יידיש – Bân-lâm-gú (דרום מיניש) פולשטענדיגע ליסטע – פֿארשלאגן אויפצובויען א נײַע וויקיפעדיע באַאַרבעטן

װיקיפּעדיע שװעסטער פראיעקטן


מעטאַ־וויקי קאָאָרדינאַציע פֿון פּראָיעקטן	וויקיווערטערבוך דער פֿרײַער ווערטערבוך	--- - -	--- - -	וויקיביבליאָטעק די פֿרײַע ביבליאָטעק	וויקיזגאַל - -	Commons רעפּאָזיטאָריע פֿון מולטימעדיע	--- - -

הויפט זייט

פֿון װיקיפּעדיע

אינהאלט

אױסדערװײלטע אַרטיקלען

הײַנט…

קוקן

פערזענלעכע געצייג

זוכן

נאַװיגאַציע

צוזאַמענאַרבעט

געצייג קאסטן

אין אַנדערע שפראַכן