תבונה

פֿון װיקיפּעדיע
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש

דאס ספר תבונה איז א פירוש אויפן רמב"ם און ירושלמי נתחבר געווארן דורך הגאון רבי יצחק אייזיק קראסילשציקאוו פון פאלטאווע און דערנאך מאסקווע, רוסלאנד.

פירוש אויפן רמב"ם[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

דאס איז א לומד'ישער חיבור וואס דער מחבר האט אליין געדרוקט אין רוסלאנד, אנהויבנדיג אין יאהר ה'תרפ"ו.

עס איז געווען דער לעצטער תורה'דיגער ספר געדרוקט צו ווערן אין רוסלאנד פאר די קומענדיגע קרוב צו הונדערט יאהר, ווען קאמוניזם איז צאמגעפאלן.

פירוש אויפן ירושלמי[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

דער דאזיגער פירוש האט דער גאון אנגעהויבן שרייבן אונטער סכנה'דיגע אומשטענדן, ווען ער איז שוין געוועהן פארטריבן אין מאסקווע וואו ער האט געדיענט אלס בוכהאלטער נישט ווייט פונעם קרעמלין.

ער האט דאס געשריבן אהן קיין שום ספרים מיט זיך, בלויז א ירושלמי וועלכער ער האט געהאט באהאלטן.

ער האט עס צוטיילט אין צוויי חלקים: תולדות יצחק וועלכע איז א פירוש און ביאור צו פארשטיין די שקלא וטריא פון די גמרא, און תבונה וואס איז לומדישע עיונים און חידושים. די טויזנטער בלעטער וואס ער האט אפגעשריבן האט נאכן דרוקן באטראפן אזויפיל ווי עלף גרויסע בענדער, וואס איז דער גרעסטער חיבור געשריבן צו וועהרן אויפן ירושלמי.

ווי ער שרייבט אין די הקדמה האט ער מיט דעם געשטילט זיין גלוסטעניש ארויפצוגיין קיין ירושלים, וואס איז עהם פארבאטן געווארן דורך די רעגירונג. ער האט פארענדיגט דעם חיבור אין יאהר ה'תשי"ג.

אום ב' אייר ה'תשכ"ה האט באזוכט ביי עהם אין שפיטאל דער עסקן רבי הערשל בראנשטיין און דער גאון האט עהם געבעהטן א תקיעת כף אז ער וועט דרוקן דעם חיבור.

אסאך שוועהריגקייטן האט רבי הערשל מיטגעמאכט אויסצופיהרן זיין צוזאג. די ערשטע פאטאגראפיעס וואס ער האט געמאכט און געגעבן צו שיקן מיט די דיפלאמאטישע פּאָסט זענען פארברענט געווארן. דערנאך איז ער ארעסטירט געווארן דורך די נ ק וו ד, נישט קענעדיג מעהר פאהרן האט ער געשיקט א סך הכל פון זיבעצן שלוחים ביז מען האט אריבערגעברעהנגט די כתבים קיין ישראל, וואו רבי חיים קאניעווסקי איז זייער איבערראשט געווארן פונעם מאסיוון גאונישן חיבור אז ער האט באשלאסן דאס אליינס איבערצוארבעטן און ארויסגעהבן.

רבי שלמה זלמן אויערבאך האט אויך געשריבן א שיינע הקדמה צום ספר.

עס איז געדרוקט געווארן דורך הוצאת דעת תורה פון מוסד הרב קוק.