דזשאמבא

פֿון װיקיפּעדיע
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
דזשאַמבאָ דער העלפֿאַנד
דזשאַמבאָ'ס טויט נאָך ווען אַ לאָקאָמאָטיוו האָט אים באַשעדיקט דעם 15טן סעפטעמבער 1885 ביי סט. טאמעס, אָנטעריאָ
אַ וואַנטגעמעל פֿון דזשאַמבאָ ביי סט. טאמעס, אָנטעריאָ
די סטאַטוע פֿון דזשאַמבאָ ביי סט. טאמעס, אָנטעריאָ

דזשאַמבאָ (ענגליש: Jumbo; פֿון סוואַהילי: Jambo, "פֿריד"; אַרום ניטל 1861 - 15טן סעפטעמבער 1885) איז געווען אַן אַפֿריקאַנישער העלפֿאַנד וואס איז געבוירן געוואָרן אין פֿראַנצויזישע סודאַן, אימפּאָרטירט געוואָרן צו דער זאָאָ אין זשאַרדען דע פּלאַנט (ענ') אין פּאַריז און באַוועגט געוואָרן צום לאָנדאָנער זאָאָ אין 1865, וואו ער איז זייער באַוווסט געוואָרן. שפּעטער איז זיין נאָמען געוואָרן אַן ענגלישע וואָרט וואס באַדייַט אַ זייער ריזיקער אָביעקט, אזוי ווי אַ ברייט-קערפּער פּאַסאַזשירן עראָפּלאַן. דזשאַמבאָ דער העלפֿאַנד איז געווען דער אָפֿיציעלער מאַסקאָט פֿון דער טאַפֿטס אוניווערסיטעט.

לעבן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

דזשאַמבאָ איז געבוירן געוואָרן אין פֿראַנצויזישע סודאַן און איז שפּעטער באַוועגט געוואָרן צו דער זאָאָ אין זשאַרדען דע פּלאַנט. אין 1865 איז ער באַוועגט געוואָרן צום לאָנדאָנער זאָאָ, וואו ער איז זייער באַוווסט געוואָרן נישט נאָר פֿאַר זיין גרייס (דאַמאָלסט האָט ער געגרייכט צו 3.25 מעטער), אבער אויך פֿאַר זיין נאַטור וואס האָט דערלויבט די זאָאָ באַזוכער צו רייטן אויף אים. זיין נאָמען איז באַשענקט געוואָרן ביים לאָנדאָנער זאָאָ, און איז אפֿשר אַ פֿאַרקריפּלונג פֿון דאָס סוואַהילי וואָרט דזשומבע (jumbe, "שבֿט-פֿירער"/"טשיף").

אין 1882 האָט דער לאָנדאָנער זאָאָ פֿאַרקויפֿט דזשאַמבאָ צו פי. טי. באַרנום (ענ'), דער אייגנטימער פֿונעם באַרנום צירקוס, פֿאַר $10,000. ווען דזשאַמבאָ'ס פֿאַרקויף איז באַקאַנט געוואָרן האָט דער קעניגין וויקטאָריע געקומען אַרום 100,000 בריוון בעטונג פֿון זי צו פֿאַרמייַדן דער פֿאַרקויף. דער קעניגין האָט געזאָרגט וועגן דער פֿאַרקויף, און אויך דער טראָנפֿאָלגער, דער פּרינץ פֿון וויילס. ביי אַ דיפּלאָמאַטישער פֿאָרקום אין 1882 האָט דער לאָנדאָנער אַמבאַסאַדאָר פֿון די פאראייניקטע שטאטן געזאָגט אַז די איינציקע פלוגתא צווישן דעם פאראייניקטן קעניגרייך און די פאראייניקטע שטאטן איז געווען די פלוגתא וועגן דזשאַמבאָ'ס פֿאַרקויף.

דזשאַמבאָ איז געשטאָרבן נאָך ווען אַן אייזנבאַן לאָקאָמאָטיוו האָט אים באַשעדיקט ביי סט. טאמעס, אָנטעריאָ, קאַנאַדע. ביי דער באַשעדיקונג אָרט, אַ פֿולער גרייס סטאַטוע פֿונעם העלפֿאַנד איז אויפֿגעשטעלט צו פֿאַראייביקן אים. דאַמאָלסט האָט ער געגרייכט צו אַרום 4 מעטער, און די סטאַטוע איז די זעלבע.

אין קולטור[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

צוליב דער העלפֿאַנד'ס פּאָפּולאַריטעט ווען ער איז געווען ביי דער לאָנדאָנער זאָאָ, זיין נאמען איז געוואָרן אַן ענגלישע וואָרט וואס באַדייַט "זייער ריזיק" - שפּעטער איז דאָס וואָרט געוואָרן דער עפּיטעט פֿון דער באָואינג 747 עראָפּלאַן צוליב זיין גרייס. פר' דזשאַמבאָ, די מוטער פֿון דאַמבאָ אין דער פֿילם מיטן זעלבן נאָמען פֿון די וואָלט דיזני פֿירמע, הייסט נאָך דער העלפֿאַנד.

וועבלינקען[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

Commons-logo.svg
וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו: דזשאַמבאָ