יידיש עטימאלאגיע
אויסזען
דאס איז א ליסטע פון יידישע ווערטער וואס שטאמען פון שפראכן אנדערש ווי דייטש אדער העברעאיש.
- א ? פאר א ווארט צייגט אז די אפשטאם איז א ספק,
- א ? נאך א ווארט און באהאפטן צו א שפראך צייגט אז די ווארט קומט מעגליך פון א צווייטן שפראך
העלפט ארויס
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אויב ווייסט איר די שטאם פון א ווארט ביטע אריינשרייבן אין איר ארט
סלאוויש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- הארעוואניע ~
- וואלוטע ~ Valuta דייטש
- כראפן ~
- כריין ~ хрін
- פלייצע ~ דייטש Plätze
- צוויבל ~ דייטש Zwiebel
- קעשענע ~ דייטש Käschene
- רעקלאמע ~ דייטש Reklame
- שמאטע ~ דייטש Schmatte
- זייגער ~ דייטש Zeiger
- פירמע ~ דייטש Firma
- גארן ~ דייטש garnen
- בענטשן ~ מיטל־הויכדייטש benetschen / benedicen
- סאלאט ~ דייטש Salat
- קלייט ~ דייטש Klete
- קלייטניק
- ראדאקראניט ~ דייטש Rhodochrosit
- מושקאט ~דייטש Muskat
פויליש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]רוסיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- גראבליע ~ Polish grabie / Ukrainian граблі (hrabli) /
- כאלאט ~ Russian халат (khalat) / Polish chałat
- טשייניק ~ (чайник (cháynik
- סאמאוואר ~ самовар (samovár)
- פלימעניצע ~ племянница (plemyannitsa)
- פלימעניק ~ племянник (plemyannik)
- שאבלאן ~ Russian шаблон (shablon) / Polish szablon
- טשערעפאכע ~ черепаха (cherepakha)
אוקראיניש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]רומעניש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אונגאריש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- בודזשי ~ bugyi
- באטשי ~ פעטער (אדער סתם א עלטערע מענטש) bácsi
- בעקיטשע ~ bekecs
- גולאש ~ gulyás
- טשאווארגאו ~ csavargó
- טשאָט ~ csat
- לעוואר ~ lavór
- פאלאטשינטא ~ palacsinta
- פאנדזשעלאו ~ pongyola
- פאשיט ~ פויליש pasztet רוסיש/אוקראיניש паштет.
- קאטשעניו ~ Kocsonya
- קאנטשאָו ~ kancsó
- קאקאש ~ kakaós
- לעטשאָ ~ lecsó
פראנצויזיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]איטאליעניש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- באלקאן ~ balcone
אראביש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- כאלאקעحَلَقَ (ḥalaqa)
טערקיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]פערסיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]מאדערנע העברעאיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]טשעכיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]- סקלאד
- פאליצע
- פאמעלאך פון פאמאלי
- פאסיק
סלאוואקיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]לאטייניש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]גריכיש
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]פיטא ~ Greek πίτα (píta)
- ↑ טשאלנט (also spelled טשאָלנט, טשולנט, טשאָלענד) is one of the most debated Yiddish etymologies. There is no scholarly consensus, but there are several leading theories.
Most widely accepted: Old French origin
Many linguists derive טשאלנט from Old French:
chalant / chald ("warm, heating")
or from a phrase related to chauffer ("to heat"). The idea is that טשאלנט referred to a dish that was kept warm overnight for Shabbos. Traditional Jewish folk etymology A famous traditional explanation derives it from the Old French phrase:chaud lent chaud = hot lent = slow
meaning "slowly heated" or "slow-hot." This fits the nature of the dish, but most historical linguists regard this as a folk etymology, because there is little evidence that the phrase chaud lent was ever used as a fixed culinary expression in medieval French. Other proposed origins Other theories include: Latin calēns ("warm") Old French chalant Various combinations of Romance words referring to warmth or heating. None has been proven conclusively. Summaryטשאלנט — א טראדיציאנעלער שבת־מאכל וואס ווערט לאנג און פאמעליך געקאכט. מסתמא פון אלט־פראנצויזיש, פארבונדן מיט ווערטער פאר "ווארעם" אדער "צו הייצן". די באקאנטע דערקלערונג אז עס קומט פון chaud lent ("פאמעליך הייס") ווערט היינט בדרך־כלל אנגעזען אלס א פאלקס־עטימאלאגיע און נישט אלס א זיכערער שפראך־היסטארישער מקור.
So if you're compiling a reliable etymological glossary, I'd classify טשאלנט as: Origin: probably Old French (uncertain) Status: exact derivation disputed; "chaud lent" is the traditional but likely folk explanation.