זשאן טיילער
| געבורט |
29 מערץ 1790 פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע |
|---|---|
| טויט |
18 יאנואר 1862 (אלט 71) ווירזשיניע, Q81931 |
| מדינה |
פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע |
| פאך |
פאליטיקער, אדוואקאט, שטאטסמאן, גאווערנער |
| אונטערשריפט |
|

זשאן טיילער (John Tyler) איז געווען דער צענטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, וועלכער האט געדינט אין דעם העכסטן אמט פון דעם 6טן אפריל, 1841 ביז'ן 3טן מערץ, 1845.[1]. ער איז אריינגעטרעטן אין די היסטאריע אלס דער ערשטער וויצע-פרעזידענט וואס האט איבערגענומען די פירערשאפט פון דאס לאנד צוליב דעם פלוצימדיגן טויט פון דעם פריערדיגן פרעזידענט.
טיילער האט געפירט דאס לאנד מיט אן אייגענארטיגן און פעסטן פארנעם, טראץ די פילע פאליטישע שוועריקייטן וואס האבן באגלייט זיין אדמיניסטראציע פון אינעווייניג און פון אינדרויסן.
ביאגראפיע און פאליטישע קאריערע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]זשאן טיילער איז געבוירן געווארן אין דעם שטאט ווירדזשיניע דעם 29טן מערץ, 1790, צו אן אנגעזעענער און פאליטישער משפחה. ער האט שטודירט געזעץ און אנגעהויבן זיין קאריערע אלס אדוואקאט, איידער ער איז אריינגעצויגן געווארן אין דעם פאליטישן לעבן.
פאר ער איז געווארן פרעזידענט, האט ער באקליידט עטליכע פראמינענטע פאזיציעס:
- מיטגליד אין דעם קאנגרעס הויז פון ווירדזשיניע
- גאווערנאר פון דעם שטאט ווירדזשיניע
- סענאטאר אין דעם אמעריקאנער סענאט
- וויצע-פרעזידענט אונטער פרעזידענט וויליאם הענרי העריסאן
די פרעזידענשאפט (1841–1845)
אין יאר 1841 איז טיילער געווארן וויצע-פרעזידענט. אבער בלויז איין חודש נאך דעם וואס די נייע רעגירונג איז ארויפגעקומען, איז דער פרעזידענט וויליאם הענרי העריסאן נפטר געווארן פון א שווערע לונגען אנטצינדונג.[2]
דאס האט געפירט צו א קאנסטיטוציאנעלע פראגע, וויבאלד ביז דעמאלטס איז נאך קיינמאל נישט פארגעקומען אז א פרעזידענט זאל שטארבן אינמיטן זיין טערמין. טיילער האט גלייך קלארגעשטעלט אז ער איבערנעמט די פולע מאכט אלס דער ריכטיגער פרעזידענט, און נישט בלויז אלס א צייטווייליגער פארטרעטער. דער שריט האט געשאפן דעם באקאנטן פרעצעדענט פאר די קומענדיגע דורות אין די אמעריקאנער היסטאריע.
הויפט דערגרייכונגען און קאנפליקטן:
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]קאנפליקטן מיט די אייגענע פארטיי :טיילער האט געהערט צו די וויג (Whig) פאליטישע פארטיי, אבער ער האט זיך אפט אנטקעגנגעשטעלט זייערע פלענער און גענוצט זיין וועטא מאכט קעגן געזעצן צו גרינדן א צענטראלע נאציאנאלע באנק. דאס האט געפירט דערצו אז זיין אייגענע פארטיי האט אים אויסגעשלאסן פון די רייען.
אנעקסירונג פון טעקסאס: איינע פון זיין גרעסטע היסטארישע דערגרייכונגען אין די אויסערן-פאליטיק איז געווען דאס אנעקסירן און ארייננעמען דעם שטאט טעקסאס אלס א טייל פון די פאראייניגטע שטאטן, א שריט וואס ער האט אונטערגעשריבן קורץ פאר'ן פארלאזן זיין אמט.[3]
שפעטערע יארן און פטירה
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]נאך דעם וואס זיין טערמין האט זיך געענדיגט אין יאר 1845, האט זיך טיילער צוריקגעצויגן צו זיין פריוואט לעבן אין ווירדזשיניע. אין די שפעטערע יארן, ווען דער ציווילער קריג (American Civil War) האט אויסגעבראכן, האט ער געשטיצט די דרומ'דיגע שטאטן (קאנפעדעראציע).
ער איז נפטר געווארן דעם 18טן יאנואר, 1862, אינמיטן די שווערע יארן פון דעם קריג.