לדלג לתוכן

אילאן מאסק

פֿון װיקיפּעדיע
אילאן מאסק
Elon Musk
געבורט 28 יוני 1971 (אלט 55)
פרעטאריע, Q133083, דרום אפריקע רעדאקטירן דעם פֿאקט ביי וויקידאטן
מדינה קאַנאַדע, פאַראייניקטע שטאַטן
פעילות בולטת אויפשטעלן SpaceX און פירן טעסלע
אונטערשריפט רעדאקטירן דעם פֿאקט ביי וויקידאטן
רעדאקטירן אין וויקידאטן וואס פארזארגט טייל פון דער אינפארמאציע אין דעם מוסטער

אילאן ריוו מאסק (אדער עלאן מאסק, ענגליש: Elon Reeve Musk; געבוירן 28סטן יוני 1971) איז אַ דרום אפריקאנער-געבוירענער קאַנאַדישער-אמעריקאנער אונטערנעמער, אינזשעניר און אינדוסטריעלע דעזיינער. מאסק איז דער גרינדער, גענעראַל פאַרוואַלטער (מנכ"ל; CEO), הויפּט טעכנאָלאָגיע אָפיציר (CTO) און הויפּט דיזיינער פון SpaceX, גענעראַל פאַרוואַלטער און פּראָדוקט אַרכיטעקט פון טעסלא, גרינדער פון The Boring Company און קאָ-גרינדער פון ניוראלינק און OpenAI. אין 2022 האט ער געחתמעט אַ אָפּמאַך צו אפקויפן די געזעלשאַפטליכע נעץ טוויטער. אין 2018 ער באקומען דעם טיטל פון יונגערמאַן פון די קעניגליכע געזעלשאפט (פון ענגלאנד), און איז געווען ראַנגירט 25 אויף דער ליסטע פון די שטערקסטע מענטשן אין דער וועלט לויט Forbes. אין יאנואר 2021 איז ער געווארן צום ערשטן מאל דער רייכסטער מענטש אין דער וועלט, מיט א פארמעגן געשאצט אויף ארום 200 ביליאן דאלאר. אין אפריל 2022 איז זיין פארמעגן געשאצט געווארן דורך פארבס אויף ארום 265 ביליאן דאלאר.

אילאן מאסק איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין פּרעטאָריאַ, דרום אפריקע, צו אַ קריסטלעך משפּחה פון אייראפעאישן אָפּשטאַם. זיין פאטער, עראָל מאסק, אויך אַ געבוירענער פון דרום אפריקע, איז אַן עלעקטראָמעכאַניק־אינזשעניר, פּילאָט, מאַטראָז, קאָנסולטאַנט און פאַרמעגנס דעוועלאָפּער. זיין מוטער, מאי מאסק, איז אַ קאַנאַדע -געבוירן דייאַטישאַן. מאסק האט אַ אינגערער ברודער, וואָס איז געווען זיין פרי געשעפט שותף, און אַ אינגערע שוועסטער וואָס לויפט די ווידעא סטרימינג פירמע Passionflix.

אין 1980 האבן זיינע עלטערן זיך גע׳גט. בערך צוויי יאָר נאָך זייער גט, זינט זיינע געשוויסטער האבן אויסדערוויילט צו לעבן מיט זייער מוטער, האט מאסק אויסדערוויילט צו לעבן מערסטנס מיט זיין פאטער אין דרום אפריקע אין די סובורבס פון פּרעטאָריאַ, אַ באַשלוס וואָס ער האט שפּעטער באַדויערט. מאסק האָט געשילדערט זיין פאטער ווי "אַ שרעקלעכער מענטש [...] כּמעט יעדע שלעכטע זאַך וואס מען קען נאר טראכטן - האט ער געטון."

אַלס קינד, איז מאסק געווען אַ ענטוזיאסטישער ליינער, און אין די עלטער פון 10 ער געווארן אינטערעסירט אין קאמפּיוטעריי. ער האָט זיך אויסגעלערנט פּראָגראַמירן און ביי 12 יאָר ער האָט פאַרקױפט אַ קאָמפּיוטער־שפּיל װאָס ער האָט געשאַפן מיטן נאָמען "בלאַסטאַר" צו דעם זשורנאַל "PC and Office Technology" פאַר ארום $500. מאסק האט באמערקט אז פון יסוד בוך סעריע פון אייזיק אזימאוו האט ער זיך געלערנט אז מען זאל "פרובירן אויסקלייבן אקציעס וועלכע קענען פארלענגערן ציוויליזאציע, מינימיזירן די שאנסן פון א פינצטערער תקופה און פארקירצן אזא עפאכע אויב עס פאסירט".

אלס קינד האט ער געלערנט אין א אידישן קינדערגארטן און שפעטער אין א פריוואטער עלעמענטארשול "וואטערקלאף" אין פרעטוריער. דערנאָך האָט ער געלערנט אין "ברייאנסטאָן" פּובליק שולע, און שפּעטער גראַדואירט פון Pretoria Boys High School. טראָץ זיין פאטער'ס פאַרלאַנג צו לערנען אין קאלעדזש אין פּרעטאָריאַ, איז מאסק געווען אנטשלאסן זיך צו אַריבערציען צו די פאַראייניגטע שטאַטן, גלויבנדיג אַז "אין אַמעריקע קען מען טון גרויסע זאכן, מער ווי אן אנדערע מדינה אין דער וועלט." מאסק האט געוואוסט אז עס וועט זיין גרינגער פאר אים צו דערגרייכן די פאראייניגטע שטאטן פון קאנאדע, דערפאר איז ער אריבער קיין קאנאדע קעגן זיין פאטער'ס ווילן אין יוני 1989, ווען ער איז געווען 17.

אין מאי 2021, האט מאסק ערשט געמאלדן, אויף א טעלעוויזיע פראגראם, אַז ער איז דיאַגנאָזירט מיט אַספּערגער־סינדראָם.


אין 1995 האָט מאַסק, צוזאַמען מיט זײַן ברודער קימבאל און גרעג קורי, געגרינדעט Zip2, אַ סאָפטווער־פֿירמע וואָס האָט אַנטוויקלט אַן אָנליין שטאָט־גייד פֿאַר דער צייטונג־אינדוסטריע מיט מאַפּעס, דירעקציעס און טעלעפאָן־נומערן.אין 1999 האָט Compaq אָפּגעקויפט Zip2 פֿאַר 307 מיליאָן דאָלאַר, און מאַסק האָט באַקומען בערך 22 מיליאָן דאָלאַר פֿאַר זײַן 7% טייל אין דער פֿירמע.

אין 1999, האט אילאן מאסק געקא-גרינדעט X.com, אַן אָנליין פינאַנציעל פירמע און EMAIL פעימענט פירמע. די פירמע האט געטוישט די נאמען אויף PayPal אין 2001 אין 2002, איז עס אפגעקויפט געווארען דורך eBay פֿאַר $ 1.5 ביליאָן (היינט $ 2,700,000,000) אין סטאקס, פון וואָס מאַסק האט באקומען $ 175.8 מיליאָן (היינט $320,000,000). אין 2017, האט מאַסק געקויפט די דאָומיין X.com פון PayPal פֿאַר אַ אומבאקאנטע סומע.

אין 2001, האט מאַסק נאך צוויי דורכגעפאלענע נסיעות קיין מאסקווע צו קויפן אינטערקונטינענטאלע באליסטישע מיסילן (ICBM) רוסלאנד באַשלאָסן אַנשטאָט צו ביליגע ראַקעטן. מיט $ 100 מיליאָן פון זיין פריערדיגע געלט, (היינט $ 180,000,000 ) האט מאַסק געגרינדעט ספעיס עקס אין מאי 2002 און געווארן די פירמע'ס CEO און הויפּט אינזשעניר.

אין 2015 האָט SpaceX אָנגעהויבן אַנטוויקלען Starlink, אַ קאָנסטעלאַציע פֿון נידעריק־ערד־אָרביט סאַטעליטן צו צושטעלן אינטערנעט־צוטריט. נאָך פּראָוטאַטיפּ־לאָנטשעס אין 2018, איז דער ערשטער גרויסער אויסשטעל דורכגעפֿירט געוואָרן אין מײַ 2019.בײַ מײַ 2025 זענען איבער 7,600 סאַטעליטן געווען אין אָרביט, וואָס מאַכט Starlink איינע פֿון די גרעסטע סאַטעליט־נעצן אין דער וועלט. דער גאַנצער קאָסטן פֿון דעם פּראָיעקט ווערט געשאַצט אויף בערך 10 ביליאָן דאָלאַר.

טעסלא אינק. (לכתחילה „טעסלא מאטארס“) איז געגרינדעט געווארן אין 2003 דורך מארטין עבערהארד און מארק טארפענינג. אין 2004 איז אילאן מאסק געווארן הויפּט אינוועסטאָר און טשערמען, און אין 2008 איז ער געווארן CEO.

אין 2020 איז טעסלא געוואָרן די מערסט ווערטפולע אויטאָ־פֿירמע אין דער וועלט, און אין 2021 האָט זי דערגרייכט אַ מאַרק־ווערד פון איבער 1 טריליאָן דאָלאַר.

טעסלא ענערגיע סאולער סיטי

[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

טעסלא ענערגיע איז א אפטיילונג פון טעסלא וואס פארקויפט זון-פאנעלן, זון-דאכער, און באטאריע-סיסטעמען ווי דער פאוערוואל און מעגאפאק. די אפטיילונג איז אנטשטאנען אין 2016 ווען טעסלא האט אפגעקויפט סאלארסיטי פאר בערך 2 ביליאן דאלאר. טעסלא ענערגיע ווערט גענוצט אין צענדליגער לענדער ארום דער וועלט צו שטיצן עלעקטרישע נעצן מיט באנייבארע ענערגיע-קוועלער.

נויראלינק איז א פירמע וואס דער עשיר איילאן מאסק האט מיטגעגרינדעט אין 2016, וואס וויל פאראייניגן דעם מענטשלעכן מוח מיטן קינסטלעכן שכל דורך א קליין שטיקל וואס מ'לייגט אריין אין מוח. די אמעריקאנער רעגירונג האט אין סעפטעמבער 2023 געעלויבט נויראלינק אנהייבן פראבן אויף מענטשן.

Musk speaks to a crowd of journalists. Behind him is a lighted tunnel.
מאַסק בעשאַס די ינאַגוראַציע פון די 2018 באָרינג פּרובירן טונעל אין האָותאָרן, קאַליפאָרניאַהאָתאָרן, קאַליפֿאָרניאַ

אין 2017, מאַסק גרינדט די באָרינג פירמע צו בויען טונעלס; ער אויך גילוי פּלאַנז פֿאַר ספּעשאַלייזד, אונטערגראונד, הויך באַלעבאָס פאָרמיטלען וואָס קען פארן אַרויף צו 150 מייל פּער שעה (240 קמ / שעה) און אַזוי עביוטינג אויבערגראונד פאַרקער אין הויפּט שטעט. [1] [2] אין אנהייב 2017 האט די פירמע אנגעהויבן דיסקוסיעס מיט רעגולערישע אויגערס און אנגעהויבן דעם בויען פון א 30-פיוט ברייט (9.1 , 50-פיוט לענג (15 און 15-פיוט טיף (4.6 "טעסט גרענץ" אין די באשטעלט פון SpaceX ס אָפיסעס, ווי אַז פארלאנגט קיין פּערמינץ.

דער לאָס אַנגלעס טונעל, ווייניקער ווי צוויי מייל (3.2 לענג, דעביוטירט פֿאַר זשורנאַליסטן אין 2018. עס ניצט טעסלאַ מאָדעל קס און איז געווען דיווערטעד צו זיין אַ ראַו פאָר בשעת טראַוואַלינג בייַ סאַבאָפּטימאַל ספּידז. [3] צוויי טונעל פּראַדזשעקס אַנאַונסט אין 2018, אין שיקאַגאָ און מערב לאָס אַנגלעסעס, האָבן שוין אַנסעלד. [4] [5] א טונעל אונטערן לאס וואַגאַס קאָנווענציע צענטער איז פארענדיקט געווארן אין אנהייב 2021. [6] היגע באאמטע האבן באשטעטיגט ווייטער עקסטענשאַנז פון די טונעל סיסטעם. [7] 

  אין פרי 2017 האָט מאַסק אויסגעדריקט אינטערעס אין קויפן טוויטער און האָט זיך אַרויסגעפרעגט די באַגאנגען פון די פּלאַטפאָרמע צו פֿרייַהייט פון דערצו.[8][9][10] דורך 2022, מאַסק האט ריטשט 9.2% שאַלע אין די פירמע, מאכן אים דער גרעסטער אַקשאַנער. [11][12] [ע] מאַסק דערנאָך איז מסכים צו אַ אָפּמאַך וואָס וואָלט באַשטימען אים צו טוויטטער ס באָרד פון דירעקטאָרס און פאַרבאָט אים פון אַקיווירינג מער ווי 14.9% פון די פירמע.[a][14][15] טעג שפּעטער, מאַסק געמאכט אַ 43 ביליאָן $ פאָרשלאָג צו קויפן טוויטער . [12][16] צום סוף פון אפריל האט מאַסק הצלחה ענדיקט זיין אָנזאָג פֿאַר אַרום $ 44 ביליאָן. [17] דאָס אַרייַנננעמען אַרום $ 12.5 ביליאָן אין לאָונז און $ 21 ביליאָן in equity financing. [18][19] נאָך צוריקגעגאנגען אויף זיין ערשט באַשלוס, מאַסק געקויפט די פירמע אויף אקטאבער 27, 2022 . [20][21] 

גלייך נאָך די אַקוויזיציע, מאַסק פייַסט עטלעכע שפּיץ טוויטטער עקסעקוטיווס אַרייַנגערעכנט סעאָ פּאַראַג אַגראַוואַל; [21] [22] מאַסק געווארן די סעאָ אַנשטאָט.[23] אונטער מאַסק, טוויטער ינסטיפּיטיד כיימאַנשאַס אַבאָנעמאַנץ פֿאַר אַ "בלוי צעק", און באַפרייַען אַ באַטייַטיק טייל פון די פירמע ס שטעקן.[24][25][26][27][28] מאַסק האט מינדזשערד אינהאַלט מאָדריישאַן און האַס רעדע אויך געוואקסן אויף די פּלאַטפאָרמע נאָך זיין איבערנעמען. [29][30] אין שפּעט 2022, מאַסק ארויס ינערלעך דאָקומענטן שייך צו טוויטער ס מאַדעריישאַן פון הענטער ביידען ס לאַפּטאַפּ קאָנטראָווערסיע אין די לידינג צו די 2020 פּרעזידענטשאַל וואלן. מאַסק האָט אויך צוגעזאגט צו אָפּלאָדירן ווי סעאָ נאָך אַ טוויטטער אנקעטע, און פינף חדשים שפּעטער, מאַסק האָט אָפּגעטאָן ווי סעאָ און איבערגעגאַנגען זיין ראָלע צו עקזעקיוטיוו טשערמאַן און הויפּט טעכנאָלאָגיע אָפיסער (CTO). [31][32][33]

טראָץ מאַסק אָפּגאַנג ווי סעאָ, קסעס פאָרזעצן צו קעמפן מיט טשאַלאַנדזשיז אַזאַ ווי ווייראַל דעסאַנאָמינאַציע,[34] שנאה רעדע, און אַנטיסעמיטיזם קאָנטראָווערסיז.[35][36] מאַסק איז געווען אַקשומד פון טריינג צו שטילנדיק עטלעכע פון זיין קריטיקער אַזאַ ווי טוויטש סטרימער Asmongold, וואָס קריטיקירט אים בעשאַס איינער פון זיין סטרימז. מאַסק איז געווען אַקשומד פון רימוווינג זייער אַקאַונץ 'בלוי טשעקמאַרקס, וואָס מניעהט וויסיביליטי און איז געהאלטן אַ פאָרעם פון שאָטן פאַרבאָט, אָדער סוספּענדינג זייער אַקאַונטס אָן באַזייַטיקונג.[37][38][39]

פונדרויסנדיק ווידיאס
מאסק רעדט פון זיינע אינגע געשעפט דערפאַרונג ביי אַ 2014 רעדע אין אוניווערסיטעט פון דרום קאַליפארניאַ אויף YouTubevideo icon
  1. Petrova, Magdalena (July 20, 2021). "Why Elon Musk's Boring Company is finding that traffic is tough to fix", CNBC.
  2. McFarland, Matt (July 6, 2022). "Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin", CNN.
  3. Romero, Dennis (December 19, 2018). "Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles".
  4. Farivar, Cyrus (June 8, 2021). "Fort Lauderdale officials say Elon Musk's new tunnel to the beach can't come fast enough".
  5. Heater, Brian (November 28, 2018). "Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan".
  6. "Boring Co. underground loop to be put to the test" (May 20, 2021).
  7. McBride, Sarah (December 16, 2020). "Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote".
  8. "Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter", The Guardian.
  9. "Elon Musk snaps up $3bn Twitter stake", BBC News.
  10. "Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake", The Times.
  11. "Musk and Twitter: the timeline", Financial Times.
  12. 1 2 "Elon Musk Makes $43 Billion Unsolicited Bid to Take Twitter Private", Bloomberg News.
  13. "Elon Musk delayed filing a form and made $156 million".
  14. "Elon Musk to join Twitter board", The Daily Telegraph.
  15. "Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board", CNN.
  16. "Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter", France 24.
  17. "Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion", The Wall Street Journal.
  18. "With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits", The New York Times.
  19. "Elon Musk acquires Twitter for roughly $44 billion", The Washington Post.
  20. "Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price", The New York Times.
  21. 1 2 "Musk officially closes Twitter deal: reports", The Hill. ציטירן גרײַז: אומגילטיקער <ref> טאג; נאמען "deal closed" דעפֿינירט מערערע מאל מיט אנדער אינהאלט
  22. "Musk Said to Begin Firing Twitter's Top Executives" (October 27, 2022).
  23. Mehta, Chavi (October 31, 2022). "Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO".
  24. "Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick" (November 2, 2022).
  25. Korn, Jennifer (November 2, 2022). "Musk says Twitter will charge $8 a month for account verification after criticism for $19.99 plan".
  26. Binoy, Rhea (November 5, 2022). "Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark".
  27. Conger, Kate (November 4, 2022). "Elon Musk Begins Layoffs at Twitter".
  28. Picchi, Aimee (November 4, 2022). "Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers".
  29. "Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform".
  30. Zakrewski, Siddiqui (November 22, 2022). "Musk's 'free speech' agenda dismantles safety work at Twitter, insiders say".
  31. Da Silva, Chantal (December 19, 2022). "Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched".
  32. Allyn, Bobby (December 20, 2022). "Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement".
  33. Milmo, Dan (May 11, 2023). "Elon Musk announces he has found new Twitter CEO".
  34. "Influencers On X Profiting From Fake News On Israel-Gaza War: Report", NDTV (February 14, 2024).
  35. Frenkel, Sheera (November 15, 2023). "Antisemitic and Anti-Muslim Hate Speech Surges Across the Internet", The New York Times.
  36. Clayton, James (November 18, 2023). "X ad boycott gathers pace amid antisemitism storm", BBC News.
  37. Elon Musk leaks DMs with Asmongold and removes his X checkmark over PoE 2 dispute. esports.gg (January 12, 2025).
  38. "Elon Musk shares chat screenshot with gamer in fight over "Path of Exile 2" ranking", The Times of India (January 18, 2025).
  39. Joyella, Mark. "Elon Musk Accused Of 'Silencing His Critics' As X Suspends Journalists", Forbes.
  1. He did not file the necessary SEC paperwork within 10 days of his stake passing 5%, a violation of US securities laws and the centerpiece of a current SEC investigation and lawsuit against him.[13]
ציטירן גרײַז: ס'זענען דא <ref> טאַגן פֿאַר א גרופע וואס הייסט "lower-alpha", אבער מ'האט נישט געטראפֿן קיין אַנטקעגענעם <references group="lower-alpha"/> טאַג, אדער א שליסנדיקער </ref> פֿעלט.