לוי

לוי

געבורט	1566 לפנה״ס
טויט	1429 לפנה״ס (אלט 137 בערך)

לוי איז דער דריטער זון פון יעקב אבינו און לאה אמנו, און איינער פון די צוועלף שבטים־אבות פון כלל ישראל. זיין הויפט באדייט ליגט אין דעם וואס ער איז דער פאטער פון שבט לוי, דער שבט וואס איז שפעטער געווארן פארבונדן מיט עבודת המשכן, עבודת בית המקדש, כהונה און די באזונדערע תפקידים פון די לוים.

אין ספר בראשית ווערט לוי דערמאנט אלס איינער פון די קינדער וואס זענען געבוירן געווארן צו לאה אין דער משפחה פון יעקב אבינו. זיין נאמען ווערט פארבונדן מיט לאה'ס ווערטער אז יעצט וועט איר מאן זיך מער צוטשעפען צו איר, נאכדעם וואס זי האט געהאט דריי קינדער. דער נאמען לוי ווערט דעריבער אין דער טראדיציאנעלער ערקלערונג פארבונדן מיט באהעפטונג און צוזאמענבינדונג.

לוי'ס פערזענליכע געשיכטע אין דער תורה איז קורץ, אבער זיין ירושה איז פון די גרעסטע צווישן די קינדער פון יעקב. בשעת אנדערע קינדער זענען געווארן אבות פון שבטים מיט א געאגראפישע נחלה, איז שבט לוי באקומען א באזונדערע נאציאנאלע און רוחניות'דיגע ראלע אלס די וואס זענען באשטימט געווארן צו דינען אין משכן און שפעטער אין בית המקדש.

לוי האט געלעבט 137 יאר .

אין ילקוט שמעוני אויף ספר שמות ווערט געברענגט דעם געבורטסטאג פון לוי ט"ז ניסן. אין פרקי דרבי אליעזר שטייט אז לוי איז געווען אלט 45 ווען יעקב איז אראפ מיט זיינע קינדער קיין מצרים, און ער האט געלעבט אין מצרים 92 יאר. לויט סדר עולם רבה, איז לוי געבליבן לעבן דער לעצטער פון די אלע ברידער.

משפחה און אפשטאם

געבורט און נאמען

לוי איז געבוירן געווארן אין פדן ארם צו יעקב אבינו און לאה אמנו. ער איז געווען דער דריטער זון פון לאה און דער דריטער זון פון יעקב בכלל. זיין געבורט קומט אין דער צייט ווען יעקב'ס משפחה האט זיך אויסגעפארעמט מיט די קינדער וואס זענען שפעטער געווארן די יסודות פון די צוועלף שבטים.

לאה האט אים געגעבן דעם נאמען לוי און האט דערקלערט אז יעצט וועט יעקב זיין מער פארבונדן מיט איר, ווייל זי האט אים געבוירן דריי זין. דער נאמען איז געווארן אין אידישע מקורות א סימבאל פון חיבור און צוזאמענשטיין.

קינדער און משפחה המשך

לוי האט געהאט דריי הויפט זין:

• גרשון
• קהת
• מררי

די דריי זין זענען געווארן די דריי הויפט משפחות פון שבט לוי. פון קהת'ס משפחה איז שפעטער ארויסגעקומען עמרם, און דורך עמרם'ס קינדער זענען פארבונדן געווארן משה רבינו, אהרן הכהן און מרים הנביאה מיט דער משפחה פון לוי.

לוי אין דער תורה

די מעשה אין שכם

די ערשטע גרויסע מעשה וואס ווערט דערציילט וועגן לוי איז די פרשה פון שכם. נאכדעם וואס דינה בת יעקב איז פארגוואלדיקט געווארן דורך שכם בן חמור, האבן שמעון און לוי גענומען א שטארקע נקמה און האבן באזיגט די מענער פון דער שטאט נאכדעם וואס זיי האבן זיי געברענגט צו זיך מל'ן.

די מעשה ווערט אין דער תורה באטראכט אלס א באזונדערע נקודה אין לוי'ס פערזענליכע געשיכטע, ווייל זי ווייזט זיין שטארקייט און קנאות, אבער אויך די סכנה פון אומגעצוימטער כח.

יעקב'ס באמערקונג

ביים געבן די לעצטע ברכות פאר זיינע קינדער האט יעקב אבינו דערמאנט שמעון און לוי צוזאמען און זיי באטראכט מיט קריטיק איבער זייער מעשה אין שכם. יעקב האט אויסגעדרוקט אז זייער צארן האט געקענט ברענגען א סכנה פאר די גאנצע משפחה צווישן די ארומיגע פעלקער.

די ווערטער פון יעקב ווערן אין דער אידישער טראדיציע פארשטאנען אלס א באשרייבונג פון לוי'ס שטארקן כח וואס דארף ווערן געפירט אין די ריכטיגע ריכטונג.

פון לוי צו די לוים

די גרעסטע באדייט פון לוי איז נישט בלויז אין זיין פערזענליכע לעבן, נאר אין דער ראלע וואס זיין אפשטאם האט באקומען אין דער געשיכטע פון כלל ישראל.

זיינע קינדער זענען געווארן די לוים, די משפחה וואס איז באשטימט געווארן צו דינען אין משכן. זיי האבן געהאט תפקידים ווי טראגן די כלי המשכן, היטן דעם משכן און העלפן די כהנים אין זייער עבודת הקודש.

די לוים און כהונה

פון שבט לוי איז ארויסגעקומען די כהונה דורך אהרן הכהן. די כהנים זענען געווען א באזונדערע משפחה בתוך שבט לוי, בשעת די אנדערע משפחות פון לוי זענען געווען די לוים וואס האבן געהאלפן אין די אנדערע עבודות.

די ראלע פון די לוים איז געווען פארבונדן מיט שמירה אויף די הייליגע ערטער, מוזיק אין בית המקדש און הילף אין די סדרי העבודה. דערפאר איז דער נאמען לוי געווארן פארבונדן נישט נאר מיט א שבט, נאר מיט א גאנצע באזונדערע קלאס פון עובדי הקודש.

לוי אין מצרים

לויט די תורה איז לוי געשטארבן אין מצרים אין עלטער פון 137 יאר. אין טייל טראדיציאנעלע מקורות ווערט דערמאנט אז ער האט נאך געלעבט אין דער פריערער תקופה פון די ישיבת בני ישראל אין מצרים, און אז די שווערע שעבוד האט זיך אנגעהויבן נאך זיין פטירה.

זיין לאנגע לעבן ווערט דערמאנט אין פארבינדונג מיט דער פארזעצונג פון דער משפחה פון יעקב אין מצרים און מיט דער איבערגאנג פון די אבותדיקע תקופה צו דער תקופה פון יציאת מצרים.

נחלת שבט לוי

אנדערש ווי די אנדערע שבטים האט שבט לוי נישט באקומען איין באזונדערן גרויסן שטח אין ארץ ישראל. אנשטאט דעם האבן די לוים באקומען שטעט צושפרייט איבערן לאנד.

צווישן די שטעט וואס זענען געגעבן געווארן פאר די לוים זענען געווען די זעקס ערי מקלט. דער באזונדערער סדר האט אויסגעדריקט זייער נאציאנאלע ראלע אלס א שבט וואס איז געווען פארבונדן מיט תורה, עבודה און הנהגה רוחנית.

באדייט און ירושה

לוי פארנעמט א באזונדער פלאץ צווישן די קינדער פון יעקב, ווייל זיין נאמען איז געווארן דער נאמען פון א גאנצן שבט און פון א באזונדערע דינסט־קלאס אין כלל ישראל.

זיין ירושה ווייזט אויף א טויש פון א פערזענליכע שטארקייט צו א באזונדערע הקדשה. דער זעלבער כח וואס אין זיין פריערדיקער געשיכטע איז ארויסגעקומען אין דער מעשה פון שכם, איז שפעטער געווארן פארבונדן מיט עבודת הקודש און שמירה אויף די קדושה פון כלל ישראל.

היסטארישע און טראדיציאנעלע באטראכטונג

לויט דער טראדיציאנעלער פארשטעלונג איז לוי דער מקור פון שבט לוי און פון דער לוישער אידענטיטעט. לויט דער היסטארישער באטראכטונג קען לוי אלס יחיד נישט ווערן באשטעטיגט דורך באזונדערע אויסערביבלישע מקורות, און זיין באדייט קומט פון די תורה און שפעטערע אידישע מקורות.

דער נאמען לוי קען באדייטן דעם מענטש לוי בן יעקב, דעם שבט לוי, די לוים אלס דינסטער אין בית המקדש, אדער די משפחה פון כהונה וואס שטאמט פון אהרן הכהן. דער באדייט דארף דעריבער ווערן פארשטאנען לויטן צוזאמענהאנג.