וואשינגטאן די סי
| |
| אריגינעלער נאמען | Washington, D.C. |
|---|---|
| אפיציעלער נאמען | District of Columbia |
| צונאמען | די נאציענאלע הויפטשטאט |
| קאנטינענט | צפון אמעריקע |
| ראיאן | מיטל אטלאנטיק |
| לאנד | פאראייניגטע שטאטן |
| סטאטוס | פעדעראלער דיסטריקט |
| הויפטשטאט | וואשינגטאן |
| גרעסטע שטאט | וואשינגטאן |
| שטח | 177 ק״מ² |
| יבשה שטח | 159 ק״מ² |
| וואסער שטח | 18 ק״מ² |
| באפעלקערונג | 702,250 (2025 שאצונג) |
| באפעלקערונג־געדיכטקייט | בערך 4,400 מענטשן פער ק״מ² |
| העכסטער פונקט | פאינץ ראקס, בערך 125 מעטער |
| נידעריגסטער פונקט | פאטאמאק טייך |
| הויפט טייכן | פאטאמאק טייך, אנאקאסטיע טייך |
| צייט־זאנע | מזרח־צייט |
| געגרינדעט | 16טן יולי 1790 |
| רעגירונג | מעיאר און דיסטריקט־ראט |
| פאסט־קאד | DC |
| ISO קאד | US-DC |
| וועבזייטל | dc.gov |
וואשינגטאן די סי (ענגליש: Washington, D.C.) איז די הויפטשטאט פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, וואס דארטן איז פלאצירט די קאנגרעס, סענאט און ווייסע הויז. די שטאט געהערט נישט צו קיין שום שטאַט.
עס באציעט זיך אויפן נאמען פונעם ערשטן פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, דזשארזש וואשינגטאן.
היסטאריע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]איידער די אייראפעאישע באזעצונג איז דער געגנט ארום היינטיגן וואשינגטאן באוואוינט געווארן דורך פארשידענע אינדיאנער פעלקער.
אין דעם 17טן און 18טן יארהונדערט האבן אייראפעאישע באזעצער זיך באזעצט אין דעם ראיאן. די געגנט איז געווארן א טייל פון די מערילענד קאלאניע.
נאך דער אמעריקאנער רעוואלוציע האט די נייע אמעריקאנער רעגירונג געזוכט א פלאץ פאר א שטענדיקן הויפטשטאט וואס זאל נישט געהערן צו קיין איינעם פון די שטאטן.
אין 1790 האט דער קאנגרעס דורכגעפירט דעם Residence Act, וואס האט באשטימט דעם פאטאמאק ראיאן אלס דער פלאץ פאר דער נייעם הויפטשטאט.
דער פרעזידענט דזשארדזש וואשינגטאן האט אויסגעקליבן דעם גענויען פלאץ פאר דער הויפטשטאט.
אין 1791 האט דער געגנט אפיציעל באקומען דעם נאמען District of Columbia. דער נאמען איז געווען א רעפערענץ צו קריסטאפער קאלומבוס און צו דער אמעריקאנער רעפובליק.
דער שטאטישער פלאן איז אויסגעארבעט געווארן דורך דעם פראנצויזישן אינזשעניר פיער טשארלס ל'אנפאן. ער האט פלאנירט ברייטע גאסן, עפנטלעכע פלאץ און א צענטער פאר דער פעדעראלער רעגירונג.
אין 1800 איז די פעדעראלע רעגירונג אריבערגעצויגן פון פילאדעלפיע קיין וואשינגטאן.
אין 1814, בעת דער מלחמה פון 1812, האבן בריטישע מיליטערישע כוחות וואשינגטאן איינגענומען און פארברענט עטליכע וויכטיגע רעגירונגס געביידעס, אריינגערעכנט דעם ווייסן הויז און דעם קאפיטאל.
אין דעם 19טן יארהונדערט האט וואשינגטאן זיך אנטוויקלט אלס דער צענטער פון דער אמעריקאנער פעדעראלער רעגירונג.
בעת דער אמעריקאנער בירגער קריג איז די שטאט געווארן א וויכטיגער מיליטערישער צענטער פאר דער פאראייניגטער ארמיי.
אין 1862 האט דער קאנגרעס אפגעשאפט קנעכטשאפט אין דעם District of Columbia.
אין 1871 זענען די לאקאלע רעגירונגען פון די שטאט וואשינגטאן, Georgetown און דעם District of Columbia פאראייניגט געווארן אונטער איין רעגירונג.
אין דעם 20סטן יארהונדערט איז וואשינגטאן געווארן א צענטער פון נאציאנאלע און אינטערנאציאנאלע פאליטיק.
בעת דער צווייטער וועלט מלחמה איז די באפעלקערונג פון דער שטאט שטארק געוואקסן צוליב דער פארברייטערונג פון דער פעדעראלער רעגירונג.
אין 1973 האט דער קאנגרעס דורכגעפירט דעם Home Rule Act, וואס האט געגעבן וואשינגטאן א געוויסע מאס לאקאלע זעלבסט־רעגירונג.
געאגראפיע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן, די.סי. געפינט זיך אויפ'ן מזרח ברעג פון די פאראייניגטע שטאטן, אויפ'ן פאטאמאק טייך.
דער דיסטריקט גרעניצט זיך מיט מערילענד אין צפון, מזרח און מערב, און מיט ווירדזשיניע איבער'ן פאטאמאק טייך אין דרום־מערב.
דער אנאקאסטיע טייך לויפט דורך דעם דרום־מזרח טייל פון דעם דיסטריקט.
די שטאט האט א שטח פון בערך 177 קוואדראט קילאמעטער, וואס מאכט איר איינע פון די קלענסטע הויפטשטעט פון גרויסע לענדער לויט שטח.
וואשינגטאן האט א פארשיידנקייט פון פארקס, בוים־געביטן און שטאטישע געגנטן. דער נעשאנעל מאל ליגט אין צענטער פון דער שטאט און פארבינדט עטליכע פון די וויכטיגסטע נאציאנאלע מאנומענטן און מוזייען.
טראנספארט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די הויפט באן סטאנציע אין וואשינגטאן איז יוניאן סטאנציע, וואס ווערט געניצט דורך 70,000 פאסאזשירן א טאג. זי איז די צווייטע מערסטע באשעפטיגסטע סטאנציע פון אמטראק, מיט 4.6 מיליאן פאסאזשירן א יאר.
די סי האט דריי הויפט פליפעלדער. וואשינגטאן נאציאנאלער פליפארט איז נאנט צו אונטערשטאטישן וואשינגטאן אין ארלינגטאן, ווירזשיניע. וואשינגטאן דאלעס אינטערנאציאנאלער פליפארט איז 42.3 ק"מ מערב פון דער שטאט אין פערפעקס, ווירזשיניע. באלטימאר-וואשינגטאן פליפארט איז 51 ק"מ צפון־מזרח אין מערילאנד.
קלימאט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן האט א פייכטן סובטראפישן קלימאט.
די זומערס זענען געווענליך הייס און פייכט, בשעת די ווינטערס זענען קיל און קענען ברענגען שניי.
פרילינג און הארבסט זענען געווענליך מילדע סעזאנען.
רעגירונג
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן, די.סי. האט א לאקאלע רעגירונג מיט א מעיאר און א דיסטריקט־ראט.
דער קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן האט אבער די לעצטע אויטאריטעט איבער דעם דיסטריקט, און קען איבערקוקן אדער אפשטעלן געוויסע געזעצן וואס ווערן דורכגעפירט דורך דער לאקאלער רעגירונג.
וואשינגטאן איז דער איינציגסטער פעדעראלער דיסטריקט פון די פאראייניגטע שטאטן.
די איינוואוינער פון וואשינגטאן האבן נישט קיין סענאטארן אין דעם סענאט.
דער דיסטריקט האט איין פארשטייער אין דעם רעפרעזענטאנטן הויז, אבער דער פארשטייער האט נישט קיין שטימע אויפ'ן פלאר פון דעם הויז אין רוב געווענליכע שטימונגען.
זינט 1961 האבן די איינוואוינער פון וואשינגטאן די.סי. די רעכט צו שטימען פארן פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן.
באפעלקערונג
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]לויט די צענזוס פון 2020 האבן אין וואשינגטאן, די.סי. געוואוינט 689,545 מענטשן.
די באפעלקערונג איז שפעטער ווידער געוואקסן, און די 2025 שאצונג איז בערך 702,250 מענטשן.
וואשינגטאן די סי איז די מערסט באפעלקערט אין די פאראייניגטע שטאטן מיט 11,280 מענטשן פער סקווער מייל!
וואשינגטאן, די.סי. (ענגליש: Washington, D.C.), אפיציעל District of Columbia, איז דער פעדעראלער דיסטריקט און די הויפטשטאט פון די פאראייניגטע שטאטן. עס געפינט זיך אויפ'ן מזרח ברעג פונעם פאטאמאק טייך, צווישן מערילענד און ווירדזשיניע.
וואשינגטאן, די.סי. איז נישט קיין שטאט פון די פאראייניגטע שטאטן, נאר א באזונדערער פעדעראלער דיסטריקט. דער דיסטריקט איז געגרינדעט געווארן צו דינען אלס דער שטענדיקער הויפטשטאט פון דער פעדעראלער רעגירונג.
עקאנאמיע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן האט אן עקאנאמיע וואס איז שטארק פארבונדן מיט דער פעדעראלער רעגירונג.
וויכטיגע סעקטארן זענען פעדעראלע רעגירונג, געזעץ, פינאנצן, בילדונג, געזונטהייט, טוריזם און פראפעסיאנעלע סערוויסעס.
די שטאט איז אויך א וויכטיגער צענטער פאר אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס און דיפלאמאטיע.
פילע אויסלענדישע לענדער האבן זייערע אמבאסאדעס אין וואשינגטאן.
טראנספארט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן ווערט באדינט דורך דער וואשינגטאן מעטרא סיסטעם, וואס פארבינדט דעם דיסטריקט מיט פילע געגנטן אין מערילענד און ווירדזשיניע.
דער דיסטריקט ווערט אויך באדינט דורך באס־ליניעס, באן און שאָסייען.
Union Station איז דער הויפט באן סטאנציע פון דער שטאט און א וויכטיגער טראנספארט־צענטער.
די געגנט ווערט אויך באדינט דורך דריי הויפט לופטפעלדער: Ronald Reagan Washington National Airport, Washington Dulles International Airport און Baltimore/Washington International Airport.
בילדונג
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן פארמאגט עטליכע אוניווערסיטעטן און העכערע בילדונג־אינסטיטוציעס.
צווישן די באקאנטע זענען דזשארדזש וואשינגטאן אוניווערסיטעט, דזשארדזשטאון אוניווערסיטעט און האוורד אוניווערסיטעט.
קולטור און מוזיאומס
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן פארמאגט א גרויסע צאל נאציאנאלע מוזיאומס, מאנומענטן און היסטארישע געביידעס.
צווישן די באקאנטסטע זענען דער ווייסער הויז, דער קאפיטאל, וואשינגטאן מאנומענט, לינקאלן מאנומענט, דזשעפערסאן מאנומענט און דער נאציאנאלער מאל.
דער סמיטסאניאן אינסטיטוציע פירט א גרויסן טייל פון די מוזייען און וויסנשאפטלעכע אינסטיטוציעס אין דער שטאט.
אידן אין וואשינגטאן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]וואשינגטאן האט א היסטארישע אידישע קהילה.
אין דער שטאט און אירע ארומיגע געגנטן אין מערילענד און ווירדזשיניע געפינען זיך פארשידענע אידישע קהילות, שולן, בתי מדרשים און אנדערע אידישע מוסדות.
זעט אויך
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]רעפערענצן
| באוואוינטע טעריטאריעס | וואשינגטאן די סי • פארטא ריקא • גואם • יו. עס. ווירדזשין אינזלען • אמעריקאנישער סאמאא • צפון מאריאנא אינזלען |
|---|---|
| אומבאוואוינטע טעריטאריעס | בעקער אינזל • האולאנד אינזל • דזשארוויס אינזל • דזשאנסטאן עטאל • קינגמאן ריף • מידוועי עטאל • נאוואסא אינזל • פאלמיירא עטאל • וועיק אינזל |
הויפטשטעט פון לענדער אין צפון אמעריקע | ||
|---|---|---|
לענדער |
בעליז: בעלמאפאן • גוואטעמאלע: גוואטעמאלע שטאט • האנדוראס: טעגוסיגאלפע • מעקסיקע: מעקסיקע שטאט • ניקאראגוא: מאנאגוע • על סאלוואדאר: סאן סאלוואדאר • פאנאמא: פאנאמא-שטאט • פאראייניגטע שטאטן: וואשינגטאן די סי • קאנאדע: אטאווא • קאסטא ריקא: סאן חאזע • קובא: האוואנע |
 |