לדלג לתוכן

בית לחם

פֿון װיקיפּעדיע
בית לחם
بيت لحم
bethlehem-city.org
בית לחם
פנים כנסיית המולד.

בית לחם (אויף אראביש: بيت لحם) איז א שטאט אין דעם מערב ברעג (West Bank), דרום פון ירושלים. דאס ווערט פארערעכנט אלס איינע פון די מערסט באקאנטע רעליגיעזע און היסטארישע שטעט איבער די גאנצע וועלט, און פארמאגט א גרויסע חשיבות ביי אידיען און להבדל ביי די קריסטן. זי ווערט דערמאנט אין דער תורה אין ספר בראשית. דוד המלך איז געבוירן אין בית לחם.

דער נאמען "בית לחם" מיינט אויף לשון קודש א "הויז פון ברויט". אין די אלטע צייטן איז עס מעגליך אויך געווען פארבונדן מיט לאנדווירטשאפט און די ארבעט פון די ערד. אויף אראביש ווערט עס גערופן בית לחם (Bayt Laḥm).

די שטאט בית לחם געפינט זיך אין די הרי יהודה, בערך 10 קילאמעטער דרום זייט פון ירושלים. די גאנצע געגנט דארט איז בערגיג און שטיינערדיג, מיט א מעסיגע מעדיטערעיניען קלימאט. די שטאט איז פארבינדן מיט די ארומיגע געגנטער ווי למשל בית סאחור און בית ג'אלא, וואס צוזאמען שטעלן זיי פאר איין גרויסע שטאטישע קלאסטער.

בית לחם ווערט פארעכנט אלס איינע פון די עלטסטע באוואוינטע געגנטער אין יענעם ראיאן. די שטאט ווערט שוין דערמאנט אין תנ"ך אלס די שטאט פון דוד המלך.להבדיל ביי די קריסטן איז דאס ארט באקאנט אלס דער געבורט-פלאץ פון ישו יש"ו, און צוליב דעם איז עס געווארן א הויפט צענטער פאר זייערע באזוכער פאר מער ווי 1,500 יאר. דורכאויס די היסטאריע איז בית לחם געווען אונטער פארשידענע הערשאפטן:די רוימישע די שומרונים האבן פארטיליגט די שטאט אין 529, אבער דער ביזאנטישער קייסער יוסטיניאן האט עס ווידער געבויט. די אראבישע כאליפאט פון אומאר איבן אל-כאטאב האט איינגענומען בית לחם אין 637. די מלוכה פון די קרייצצוגלער די אטאמאנישע אימפעריע דער בריטישער מאנדאט די היינטיגע פאלעסטינער אדמיניסטראציע

די באפעלקערונג אין בית לחם באשטייט מערסטנס פון פאלעסטינער, מיט א געמיש פון מוסולמענער און קריסטליכע איינוואוינער. די קריסטליכע קהילה דארט ווערט פארעכנט אלס איינע פון די עלטסטע איבער די וועלט, אבער אין די לעצטע יארן איז זייער פראצענט שטארק געפאלן צוליב דעם וואס פילע האבן עמיגרירט און פארלאזט די שטאט.

די עקאנאמיע פון בית לחם איז שטארק אפהענגיג פון די פאלגנדע זאכן: טוריזם (באזוכער וואס קומען צו די רעליגיעזע פלעצער) האנט-ארבעט און סוווענירן (געמאכט פון איילבירטן-האלץ אדער פערל-מוטער) סערוויסעס און לאקאלע האנדל ארום די צייט פון זייערע חגות סוף יאר, ווערט די שטאט פארוואנדלט אין א גרויסע אינטערנאציאנאלע טוריסטן-צענטער.

לאנד: מערב ברעג געגנט: בית לחם גובערניע באפעלקערונג: בערך 25,000 ביז 30,000 (אין די שטאט זעלבסט), און פיל העכער אין די גאנצע ארומיגע געגנט. שפראכן: אראביש (די הויפט שפראך), ענגליש און העברעאיש. רעליגיעס: מוסלעמענער און קריסטן (מיט היסטארישע אידישע פארבינדונגען).