מוזיק

פֿון װיקיפּעדיע
שפּרינג צו: נאַוויגאַציע, זוכן

מוזיק, איז א ארגאנעזירטער צוזאמשטעל פון קולות, איןדעם ווערט אריינגעמישט מענטשליכע קולות אינסטרומענטאלע קולות און נאך,

מוזיק ווערט געניצט ארויסצוגעבן געפילן, געדאנקען און נאך.

די אפטייטש פון מוזיק ווערט געטוישט לויטן קולטור.

היסטאריע[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

רענעסאנס[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

אין דער רענעסאנס תקופה (בערך 1400 -1500) האט מען געשריבן א סך מוזיק. פיל קאמפאזיטארן פון יענער תקופה האבן געשריבן מוזיק וואס מען שפילט און זינגט נאך ביזן היינטיקן טאג.

איינער פון די בארימטע קאמפאזיטארן איז געווען דזיאוואני דא פאלעסטרינא (1525-1594). אין זיין מוזיק, זינגען צוזאמען עטלעכע זינגער אין א כאר.

אינסטרומענטן אין דער רענעסאנס תקופה זענען געווען דער וויאל און די לוטניע.

באראק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

קלאסישע תקופה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

אין מערב־וועלט מוזיק, מיינט די קלאסישע פעריאדע מוזיק פון בערך 1750 ביז 1825. דאס איז די צייט פון די קאמפאזיטארן יאזעף היידן, וואלפגאנג אמאדעוס מאצארט. ארקעסטערס זענען געווארן גרעסער און קאמפאזיטארן האבן אנגעהויבן שרייבן לענגערע שטיקלעך מוזיק גערופן סימפאניעס מיט עטלעכע טיילן (גערופן זאצן). טייל זאצן פון א סימפאניע זענען הויך און גיך, אנדערע שטיל און אומערט.

אן אנדער וויכטיגער טיפ מוזיק איז געווען דער סטרונע קווארטעט, א פיעסע געשריבן פאר צוויי פידלען, א וויאלע און א וויאלאנטשעל. אזוי ווי סימפאניעס, האט א סטרונע קווארטעט פיר זאצן. היידן, מאצארט און בעטהאוון האבן אלע געשריבן פיל בארימטע סטרונע קווארטעטן.

אין דער תקופה האט מען ערפונען די פיאנע. קאמפאזיטארן האבן גערן געהאט די פיאנע ווייל מיט איר קען שפילן דינאמיש—ווערן העכער אדער שטילער. אנדערע פאפולערע אינסטרומענטן זענען געווען דער פידל, דער וויאלאנטשעל, די פלייט, דער קלארינעט און די אבאע.

ראמאנטישע תקופה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

מאדערנע תקופה[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

פון 1900 ווערט אנגערופן די "מאדערנע תקופה" פון מוזיק. איינער פון די בעסטע באקאנטע דזשעז מוזיקער איז געווען לואי ארמסטראנג (1900-1971).

עלעקטראנישע מוזיק[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

Postscript-viewer-shaded.png זעט דעם הויפּט אַרטיקל – עלעקטראנישע מוזיק

היינטיקע צייטן קען מען שאפן מוזיק עלעקטראניש. קלאוויאטורן, עלעקטרישע גיטארן שאפן מוזיק דורך עלעקטראניק. זיי קענען נאכמאכן טראדיציאנעלע אינסטרומענטן און זיי קענען אויך שאפן גאר אנדערע קלאנגען.

דיפרענצען[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

אזוי ווי מוזיק איז א וועג ווי אזוי - ארויסצוברענגען א געדאנק, אדער געפיל, (און צומאל איז דאס דער איינציגסטער וועג), אדער מאנילופירן די גיסטע פינעם מענטש - ווערט מוזיק שטארק אויסגעניצט ביי אלע קולטורן אין רעליגיעס.

  • ביי אידען איז דאס אין צייטען פון בעש"ט געווארען א חלק פון עבודת השם, נאך אין די צייטען פון בית המקדש פלעגט מען זינגען ביים ברענגען א קרבן אריינצוברענגען חרטה געפילן, און שמחת בית השואבה אריינצוברענגען ליסטיגע פרייליכקייט.
  • ביי גויים איז די דא אסאך זשאנערן און באדייטן איבער מוזיק, ווי למשל ס'איז דא קירכע לידער ס'איז דא גאסען לידער - וואס דאס הייסט צומאהל "די שווארצע מוזיק", און אזוי ווייטער..
  • און די מאוויס ווערט עס געניצט צו אריינשלעפן דעם מענטש און העכערע ספערן
  • יעדע לאנד האט א הימנע

יעדע לאנד און יעדע רעליגיע און אפילו יעדע שיכט: פויערן פאסטוכער צוגלייך, -- האט זיך זיין גאנג און מוזיק צומאהל גלייך צו אנדערע לענדער און צומאהל גאר עפעס אנדערש.

זשאנערן[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]

זעט אויך[באַאַרבעטן | רעדאקטירן מקור]