אוניווערסיטעט פון קעמברידזש
אוניווערסיטעט פון קעמברידזש (University of Cambridge) איז איינע פון די עלטסטע און מערסט אנגעזענע אוניווערסיטעטן אין דער וועלט. ער געפינט זיך אין דער שטאט קעמברידזש אין ענגלאנד און איז א הויפט צענטער פאר העכערע בילדונג, וויסנשאפט, פארשונג און קולטור.
דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט געווארן ארום יאר 1209 דורך געלערנטע וואס האבן פארלאזט דעם אוניווערסיטעט פון אקספארד. במשך פון הונדערטער יארן האט קעמברידזש געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער אנטוויקלונג פון וויסנשאפט, מאטעמאטיק, פילאזאפיע, ליטעראטור און פארשידענע אנדערע תחומים. [1]
קעמברידזש באשטייט פון מערערע זעלבסטשטענדיגע קאלעדזשן וואס פארמאגן אייגענע געביידעס, פארוואלטונגען און טראדיציעס. דער סיסטעם פון קאלעדזשן איז איינע פון די הויפט אייגנשאפטן פונעם אוניווערסיטעט און גיט סטודענטן א נאנטע אקאדעמישע און געזעלשאפטליכע סביבה.

היסטאריע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]גרינדונג און די ערשטע יארן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אין יאר 1209 האבן געלערנטע פון אקספארד זיך באזעצט אין קעמברידזש נאכן פארלאזן זייער פריערדיגע שטאט צוליב פארשידענע קאנפליקטן. די נייע געלערנטע קהילה האט זיך מיט דער צייט אנטוויקלט אין דעם וואס איז געווארן דער אוניווערסיטעט פון קעמברידזש.
אין יאר 1231 האט דער ענגלישער קעניג הענרי דער דריטער געגעבן דעם אוניווערסיטעט באזונדערע רעכטן און שוץ, וואס האט געהאלפן פארפעסטיגן זיין סטאטוס אלס א הויפט צענטער פון לערנען. [2]
במשך פון די מיטל אלטער יארן האט דער אוניווערסיטעט זיך פארברייטערט דורך די גרינדונג פון קאלעדזשן, וועלכע האבן צוגעשטעלט וואוינונגען, לערנען און פינאנציעלע שטיצע פאר סטודענטן.
דער קאלעדזש סיסטעם
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
איינס פון די באזונדערע אייגנשאפטן פונעם אוניווערסיטעט פון קעמברידזש איז זיין קאלעדזש סיסטעם. דער אוניווערסיטעט איז צוזאמענגעשטעלט פון מערערע קאלעדזשן, וואס יעדער איינער האט אייגענע געביידעס, פארוואלטונג, פינאנציעלע מיטלען און אקאדעמישע טראדיציעס.
די קאלעדזשן זענען פאראנטווארטליך פאר א גרויסן טייל פון דער טעגלעכער לעבן פון די סטודענטן. זיי צושטעלן וואוינונגען, עסצימערן, לערנען צימערן און א אקאדעמישע סביבה דורך קליינע לערנען גרופעס און פערזענליכע באגלייטונג פון לערער. [3]
צווישן די עלטסטע און מערסט באקאנטע קאלעדזשן געפינען זיך קינגס קאלעדזש, טריניטי קאלעדזש און סעינט דזשאנס קאלעדזש. די קאלעדזשן האבן במשך פון הונדערטער יארן געשפילט א צענטראלע ראלע אין דער געשיכטע פונעם אוניווערסיטעט.
וויסנשאפט און פארשונג
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
אוניווערסיטעט פון קעמברידזש האט געהאט א גרויסע השפעה אויף דער אנטוויקלונג פון וויסנשאפט און פארשונג. במשך פון די הונדערטער יארן האבן פילע באקאנטע געלערנטע דארט געלערנט און געארבעט אין פארשידענע תחומים ווי מאטעמאטיק, פיזיק, ביאלאגיע און כעמיע.
איינער פון די מערסט באקאנטע פערזענליכקייטן פארבונדן מיט קעמברידזש איז אייזיק ניוטאן, וואס האט געלערנט אין טריניטי קאלעדזש אין די 17טע יארהונדערט און האט אנטוויקלט וויכטיגע טעאריעס אין פיזיק און מאטעמאטיק.
אין דער 19טער יארהונדערט האט טשארלס דארווין געלערנט אין קעמברידזש, פאר ער האט אנטוויקלט זיין באקאנטע ארבעט איבער דער אנטוויקלונג פון מינים. [4]
אין דער מאדערנער תקופה איז קעמברידזש געווארן א הויפט צענטער פאר פארשונג אין נאטור וויסנשאפטן, טעכנאלאגיע, מעדיצין און קאמפיוטער וויסנשאפט. דער אוניווערסיטעט האט אויך געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער אנטוויקלונג פון מאדערנע טעכנאלאגיע און וויסנשאפטלעכע מעטאדן.
באקאנטע געלערנטע און פערזענליכקייטן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
איבער די יארן זענען פילע באקאנטע פערזענליכקייטן געווען פארבונדן מיט דעם אוניווערסיטעט. צווישן זיי געפינען זיך וויסנשאפטלער, שרייבער, פאליטיקער און פירער פון פארשידענע לענדער.
צווישן די באקאנטע פערזענליכקייטן זענען:
- אייזיק ניוטאן — מאטעמאטיקער און פיזיקער.
- טשארלס דארווין — נאטורפארשער און אנטוויקלער פון דער טעאריע איבער די אנטוויקלונג פון מינים.
- סטיווען האקינג — פיזיקער וואס האט געארבעט אויף קאסמאלאגיע און שווארצע לאכער.
- אלן טיורינג — מאטעמאטיקער און איינע פון די הויפט פערזענליכקייטן אין דער אנטוויקלונג פון קאמפיוטער וויסנשאפט.
- גלעד צוקערמאן, ישראלישער לינגוויסט, שפראכן-אויפלעבער, מומחה אויף דער יידישער און העברעישער שפראך, קולטור און אידענטיטעט.
דער אוניווערסיטעט האט אויך ארויסגעברענגט פילע בריטישע און אינטערנאציאנאלע פירער, אריינגערעכנט פרעמיער מיניסטארן, דיפלאמאטן און רעגירונג פערזענליכקייטן.
דער אוניווערסיטעט אין דער מאדערנער תקופה
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אין די 20סטע און 21סטע יארהונדערטער האט קעמברידזש ווייטער פארברייטערט אירע אקאדעמישע און פארשונג פראגראמען. דער אוניווערסיטעט האט אויפגעשטעלט נייע צענטערן פאר וויסנשאפט, טעכנאלאגיע און מעדיצינישע פארשונג.
היינט איז דער אוניווערסיטעט פון קעמברידזש איינער פון די מערסט אנגעזענע העכערע בילדונג אינסטיטוציעס אין דער וועלט. ער באשטייט פון מערערע קאלעדזשן, א גרויסע צאל אקאדעמישע אפטיילונגען און א ברייטע אינטערנאציאנאלע קהילה פון סטודענטן און פארשער. [5]
בילדונג און אקאדעמישע סטרוקטור
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
דער אוניווערסיטעט פון קעמברידזש איז צוזאמענגעשטעלט פון א צענטראלע אוניווערסיטעט פארוואלטונג און א גרופע פון זעלבסטשטענדיגע קאלעדזשן. די הויפט אוניווערסיטעט אינסטאנצן זענען פאראנטווארטליך פאר פארשונג, אקאדעמישע סטאנדארטן און פארשידענע צענטערן, בשעת די קאלעדזשן פארזארגן א גרויסן טייל פון דער טעגלעכער סטודענט לעבן.
די לערנען ווערט צעטיילט צווישן פארשידענע דעפארטמענטס, וואס באהאנדלען תחומים ווי נאטור וויסנשאפט, אינזשעניריע, מעדיצין, געזעץ, היסטאריע, שפראכן און געזעלשאפט וויסנשאפטן.
א באזונדערע שטריך פון קעמברידזש איז דער סיסטעם פון פערזענליכע באגלייטונג, באקאנט אלס "סופערוויזיע", וואו סטודענטן ארבעטן אין קליינע גרופעס אונטער דער הדרכה פון א לערער אדער פארשער. דער אופנים פון לערנען איז געווארן איינע פון די באקאנטע סימנים פונעם אוניווערסיטעט. [6]
ביבליאטעקן און פארשונג צענטערן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דער אוניווערסיטעט פארמאגט א גרויסע נעץ פון ביבליאטעקן און פארשונג צענטערן. די אוניווערסיטעט ביבליאטעק פון קעמברידזש איז איינע פון די גרעסטע אקאדעמישע ביבליאטעקן אין דער פאראייניגטער קעניגרייך און האלט מיליאנען ביכער, מאנוסקריפטן און אנדערע היסטארישע דאקומענטן.
די ביבליאטעק פארמאגט אויך אלטע שריפטן און זעלטענע זאמלונגען וואס דינען פאר פארשער פון איבער דער וועלט. אירע זאמלונגען נעמען אריין היסטארישע דאקומענטן פון פארשידענע תקופות און קולטורן. [7]
פרסים און דערגרייכונגען
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דער אוניווערסיטעט פון קעמברידזש האט געהאט א גרויסע ראלע אין דער וועלט פון וויסנשאפט און קולטור. פילע פארשער און געלערנטע וואס זענען פארבונדן מיט קעמברידזש האבן באקומען אינטערנאציאנאלע אנערקענונגען, אריינגערעכנט די נאבעל פרייז.
איבער די יארן האבן הונדערטער מענטשן וואס זענען פארבונדן מיט קעמברידזש באקומען נאבעל פרייזן אין פיזיק, כעמיע, מעדיצין, ליטעראטור און עקאנאמיע. דער צאל האט געמאכט דעם אוניווערסיטעט איינע פון די מערסט סוקסעספולע אקאדעמישע אינסטיטוציעס אין דער וועלט אין דעם געביט. [8]
פארבינדונגען מיט דער אידישער וועלט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דורכאויס די היסטאריע האבן אויך אידישע געלערנטע, סטודענטן און פארשער געהאט א טייל אין דעם אוניווערסיטעט פון קעמברידזש. אידישע סטודענטן האבן זיך באטייליגט אין פארשידענע אקאדעמישע תחומים, און אין קעמברידזש זענען פאראן פארשונג צענטערן וואס באהאנדלען היסטאריע, שפראכן, קולטור און אנדערע געביטן וואס האבן א שייכות צו דער אידישער געשיכטע.
דער אוניווערסיטעט האט אויך פארשידענע זאמלונגען פון מאנוסקריפטן און היסטארישע דאקומענטן וואס זענען פארבונדן מיט דער אידישער טראדיציע און מיט דער געשיכטע פון אידן אין פארשידענע לענדער.
אינטערנאציאנאלע ראנג און איינפלוס
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אין דער היינטיגער תקופה ווערט דער אוניווערסיטעט פון קעמברידזש אפט גערעכנט צווישן די בעסטע אוניווערסיטעטן אין דער וועלט. ער ציט צו סטודענטן און פארשער פון פילע לענדער און האלט פארבינדונגען מיט אוניווערסיטעטן, פארשונג אינסטיטוציעס און וויסנשאפטלעכע ארגאניזאציעס איבער דער וועלט.
דער אוניווערסיטעט האט געהאט א ברייטע השפעה אויף וויסנשאפט, טעכנאלאגיע, פאליטיק און קולטור, און זיינע בוגרים האבן געשפילט וויכטיגע ראלעס אין פארשידענע געביטן.