שבט זבולון

שבט זבולון איז איינער פון די שנים עשר שבטים פון כלל ישראל, וועלכער שטאמט פון זבולון בן יעקב. דער שבט האט באזעצט א גרויסן טייל פון צפון ארץ ישראל, בעיקר אין די געגנטן צפון פון עמק יזרעאל און אין די אונטערשטע גליל. אין תנ"ך ווערט שבט זבולון דערמאנט אלס א גרויסער און באפעלקערטער שבט, וועלכער האט אנטיילגענומען אין די מלחמות פון כלל ישראל און האט געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער אויפבוי פון דער מלוכה. אין דער אידישער טראדיציע איז שבט זבולון באקאנט צוליב זיין שייכות צו מסחר, האנדל און שיפס פארקער, ווי אויך צוליב דער בארימטער שותפות מיט שבט יששכר, אין וועלכער זבולון האט געשטיצט תורה לערנען מיט זיינע פארדינסטן.

אפשטאם און אנטוויקלונג

שבט זבולון שטאמט פון זבולון, דער זעקסטער זון פון לאה און דער צענטער זון פון יעקב אבינו. לויט דער תורה האט לאה געגעבן דעם נאמען זבולון אין פארבינדונג מיט איר האפענונג אז איר מאן וועט איר מער מכבד זיין און וואוינען מיט איר.

אין ברכת יעקב אבינו אין ספר בראשית ווערט זבולון פארבונדן מיטן ים, שיפן און האנדל. די ברכה האט במשך הדורות געגעבן דעם שבט א באזונדערן כאראקטער, און אין שפעטערדיגע פירושים איז ער באשריבן געווארן אלס א שבט וואס איז פארבונדן מיט מסחר און פארקער צווישן פארשידענע לענדער. די אפשטאם פונעם שבט איז ווייטער געפירט געווארן דורך די משפחות פון שרד, אלון און יחלאל, וועלכע ווערן דערמאנט אלס די הויפט משפחות פון זבולון.

אין מדבר

אין דער ערשטער ציילונג פון בני ישראל אין מדבר האט שבט זבולון געציילט 57,400 מענער וואס זענען געווען ראוי ארויסצוגיין אין מלחמה. ביי דער צווייטער ציילונג איז דער צאל געשטיגן צו 60,500, וואס ווייזט אז דער שבט איז געבליבן צווישן די גרעסערע שבטים פון כלל ישראל.

אין סדר המחנות האט שבט זבולון געלאגערט אויף דער מזרח זייט פונעם משכן צוזאמען מיט שבט יהודה און שבט יששכר. ווען דער מחנה האט זיך באוועגט אין מדבר, איז דער לאגער געווען דער ערשטער ארויסצוגיין, אונטער דער פירערשאפט פון שבט יהודה. דער פלאץ אין לאגער האט אונטערגעשטרכן די חשיבות פונעם שבט אין דער ארגאניזאציע פון כלל ישראל.

נחלה אין ארץ ישראל

נאכן כיבוש ארץ ישראל האט שבט זבולון באקומען א נחלה אין צפון לאנד. דער שטח האט אריינגענומען א גרויסן טייל פון די אונטערשטע גליל, צפון פון עמק יזרעאל, צווישן די שבטים יששכר, אשר, נפתלי און מנשה. לויט טייל באשרייבונגען האט די נחלה זיך אויך אויסגעשטרעקט אין ריכטונג פונעם מיטלענדישן ים, כאטש די גענויע גרעניצן זענען נישט זיכער לויט די מקורות.

די געגנט איז געווען פרוכטבאר און האט אויך געליגן נעבן וויכטיגע טראנספארט וועגן. דערפאר האט שבט זבולון געהאט גוטע מעגליכקייטן פאר מסחר און האנדל, און איז געווארן באקאנט אלס א שבט וואס פארבינדט די אינערליכע טיילן פון לאנד מיט די צפון מערבדיגע געביטן.

אין תקופת השופטים

שבט זבולון ווערט דערמאנט אין שירת דבורה אלס איינער פון די שבטים וואס האבן מסירת נפש געוויזן אין דער מלחמה קעגן סיסרא. די פסוקים שילדערן זבולון אלס א שבט וואס האט איינגעשטעלט זיין לעבן פאר כלל ישראל און האט זיך נישט צוריקגעהאלטן אין דער צייט פון סכנה.

אין ספר שופטים ווערט אויך דערמאנט אלון הזבולוני, איינער פון די שופטים וואס האט געפירט כלל ישראל. דער פאקט ווייזט אז שבט זבולון האט אויך ארויסגעשטעלט פירער פארן פאלק אין דער תקופה פאר דער מלוכה.

אין תקופת המלוכה

בשעת דעם אויפשטייג פון מלכות בית דוד, ווערט שבט זבולון אראפגעשטעלט אין ספר דברי הימים אלס א גאר געטרייער און מעכטיגער שותף פאר דוד המלך. דער שבט האט אראפגעשיקט קיין חברון א ריזיגע מיליטערישע איינהייט פון פופציג טויזנט אויסגעצייכנטע קעמפער וואס אז זיי זענען געווען באוואפנט מיט אלע סארטן כלי מלחמה און האבן ארויסגעוויזן א פולע, אומטרייסלבארע געטריישאפט "בלא לב ולב" צום נייעם קעניג.

אין דער שפעטערדיגער היסטארישער מסורה ווערט שבט זבולון מער פארבונדן מיט עקאנאמישע און האנדלס אקטיוויטעטן ווי מיט מלוכה. די געאגראפישע לאגע פון זיין נחלה האט געמאכט דעם שבט וויכטיג פאר פארקער און מסחר צווישן פארשידענע טיילן פון לאנד.

דער שפעטערדיגער גורל אינעם זכרון פונעם פאלק

מיט דעם סוף פון די תקופה פון בית ראשון, אינעם יאר 721 פאר זייער ציילונג (ג'קנ"ו), ווען די גרויסע אימפעריע פון אשור האט כובש געווען דאס צפון קעניגרייך פון מלכות ישראל, איז שבט זבולון געלעבט געווארן אינערהאלב דעם ביטערן גורל פון די עשרת השבטים וואס אז זיי זענען פארטריבן געווארן אינעם גלות און זענען פארלוירן געווארן פון די אויגן פונעם כלל ישראל

די שותפות מיט יששכר

איינער פון די באקאנטסטע געדאנקען אין אידישער טראדיציע איז די שותפות צווישן שבט זבולון און שבט יששכר. לויט דער מסורה האט שבט זבולון זיך פארנומען מיט מסחר און פארדינט פרנסה, בשעת שבט יששכר האט זיך אפגעגעבן מיט תורה לערנען. זבולון האט געשטיצט די תלמידי חכמים פון יששכר, און ביידע שבטים האבן געהאט א חלק אין די זכותים פון תורה.

די געדאנק איז געווארן א יסוד אין אידישער מחשבה און ווערט אפט גענוצט אלס א מוסטער פאר שותפות צווישן בעלי בתים וואס שטיצן תורה און תלמידי חכמים וואס לערנען תורה.

שפעטערדיגע היסטארישע זכרון

נאך דער חורבן פון ממלכת ישראל דורך אשור אין יאר 721 פאר זייער ציילונג ווערט שבט זבולון, צוזאמען מיט די אנדערע צפון שבטים, אפט גערעכנט צווישן די עשרת השבטים.

ירושה

שבט זבולון פארנעמט א באזונדער ארט אין דער היסטאריע פון כלל ישראל. זיין געאגראפישע לאגע האט אים געמאכט א וויכטיגן שבט פאר לאנדווירטשאפט, האנדל און פארקער, בשעת זיין אנטייל אין די מלחמות און אין דער אויפקום פון דוד המלך ווייזט אז ער האט אויך געשפילט א באדייטנדיקע מיליטערישע און פאליטישע ראלע.

אין דער אידישער טראדיציע איז שבט זבולון בעיקר געווארן א סימבאל פון ערליכע פרנסה, שטיצע פאר תורה און שותפות מיט תלמידי חכמים. די מסורה פון יששכר און זבולון איז געבליבן איינע פון די מערסט באקאנטע ביישפילן פון צוזאמענארבעט לטובת תורה און כלל ישראל.