רוים

פֿון װיקיפּעדיע
שפּרינג צו: נאַוויגאַציע, זוך

מיינט איר געשפרייט?

רוים
Roma
Flag of Rome.svg Insigne Romanum coronatum.svg
Collage Rome.jpg
מדינה / טעריטאריע Flag of Italy.svg איטאליע
גרינדונג דאטע 753 פאר דער ציווילער רעכענונג
קאארדינאטן 41°54′N 12°30′E / 41.9, 12.5קאארדינאטן: 41°54′N 12°30′E / 41.9, 12.5
בירגערמייסטער ווירגיניא ראגי
שטח 105.4 קוואדראט ק"מ
באפעלקערונג (2016)

 ‑ אין שטאט
 ‑ ענגקייט

2,870,336‏
2,232 באוואוינער א ק"מ2
צייט זאנע UTC+1
comune.roma.it

רױם (איטאליעניש: Roma, לאטייניש: Roma) איז די הױפּטשטאָט פֿון איטאליע און פֿון איר לאַציא ראיאן. מיט א באפעלקערונג פון 2,873,598 איינוואוינער אין א שטח פון 1,285 ק״מ2, איז רוים די פערט-גרעסטע שטאט אינעם אייראפעישן פארבאנד (לויט די שטאט גרענעצן). די שטאט געפינט זיך אינעם צענטראל־מערב טייל פונעם אפענין-האלבאינזל אויף די ברעגן פון דעם טייך טיבער.

אין צפון־מערב זייט פון רוים איז פלאצירט דער שטאַט וואטיקאן, אינגאנצן ארומגענומען דורך רוים–א לאנד אין א שטאָט.

רוים האט א היסטאריע וואס ציט זיך איבער 2,500 יאר. די שטאט איז געווארן די הויפטשטאט פון דעם רוימישן קעניגרייך, דער רוימישער רעפובליק און ענדלעך רוים פון דער רוימישער אימפעריע.

לויט דער לעגענדע איז רוים געגרינדעט געווארן אין יאר ג'ז ביי ראמולוס.

רוים איז געווארן א הויפט צענטער פון דער איטאליענישער רענעסאנס.

אין 1871 איז רוים געווארן די הויפטשטאט פון דעם קעניגרייך פון איטאליע, און אין 1946 פון דער איטאליענישער רעפובליק.

דער היסטארישער צענטער פון רוים ווערט גערעכנט דורך אונעסקא א וועלט ירושה ארט. די 1960 זומער אלימפיאדע איז פארגעקומען אין רוים.

היסטאריע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

די רוימער האלטן אז רוים איז געגרינדעט געווארן אום 21סטן אפריל 753 פאר דער ציווילער רעכענונג, דורך ראמולוס, דער ערשטער מלך. דאס קעניגרייך פון רוים האט זיך געהאלטן 244 יאר ביז דעם לעצטן קעניג טארקוויניוס סופערבוס וואס האט געהערשט ביזן אויפשטאנד אין יאר 509 וואס האט אויפגעשטעלט די רוימישע רעפובליק. במשך די יארן האט רוים געפירט מלחמות ביז זיי האבן געהערשט איבער דעם איטאליענישן האלבאינזל. דערנאך אין די דריטע און צווייטע יארהונדערטער האט רוים געפירט מלחמות קעגן קארטאגא און מאקעדאניע ביז רוים האט געהערשט איבער דעם גאנצן מיטלענדישן געגנט, און האבן אויפגעשטעלט די ערשטע רוימישע פראווינצן סיציליע, סארדיניע און קארסיקע, היספאניע, מאקעדאניע, גריכנלאנד און אפריקע.

געאגראפיע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

טירענישער ים, דיסטריקט פון אסטיע
קוק אויף רוים פון דער לופט
פאנאראמע פון רוים פונעם קופאל פון סט פעטער באסיליקע

לאקאציע[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

רוים שטייט אויף זיבן בערגלעך און האט א שטח פון 1285.31 קוואדראט קילאמעטער.

רוים איז אין דעם לאציא ראיאן פון צענטראל איטאליע אויפן טיבער (איטאליעניש: Tevere). דער אריגינעלער יישוב האט זיך אנטוויקלט אויף בערגלעך קעגנאיבער אן איבערפאר לעבן טיבער אינזל, דער איינציגער נאטירלעכער איבערפאר פונעם טייך אין דעם געגנט. רוים פון די מלכים איז געווארן געבויט אויף זיבן בערגלעך: דאס אווענטין בערגל, דאס קייליאוס בערגל, דאס קאפיטאלין בערגל, דאס עסקווילין בערגל, דאס פאלאטין בערגל, דאס קווירינאל בערגל, און דאס ווימינאל בערגל. אדורך מאדערנעם רוים פליסט אויך נאך א טייך, דער אניען, וואס פליסט אין טיבער אריין צפון פונעם היסטארישן צענטער.

כאטש דער צענטער פון דער שטאט איז ווייט אומגעפער 24 ק״מ פונעם טירענישן ים, ציט זיך די טעריטאריע פון דער שטאט ביז דעם בארטן, וואו עס געפינט זיך די דרום־מערב דיסטריקט אסטיע. דער צענטער פון רוים האט א הייך צווישן 13 מעטער העכערן ים פלאך (לעבן דעם פאנטעאן) און 139 מעטער איבערן ים פלאך (דער שפיץ פון מאנטע מאריא.[1] די קאמונע פון רוים באדעקט א שטח סה״כ פון בערך 1285 קוואדראט קילאמעטער, כולל פילע גרינע שטחים.


צווילינג שטעט[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]


זעט אויך[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

רעפערענצן[רעדאַקטירן | רעדאקטירן קוואַלטעקסט]

  1. (1997) Roma anno 2750 ab Urbe condita (אויף איטאליעניש). רוים: Tascabili Economici Newton. ISBN 88-8183-670-X.