קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן
די קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן ((ענ')) איז דער העכסטער געזעץ פון די פאראייניגטע שטאטן. זי שטעלט אוועק די סטרוקטור פון דער פעדעראלער רעגירונג, די מאכטן פון אירע צווייגן, און די רעכטן פון בירגער.
די קאנסטיטוציע איז אנגענומען געווארן אין 1787 דורך דעם קאנסטיטוציעלן קאנווענשאן אין פילאדעלפיע, און איז געווארן אין קראפט אין 1789 נאכן באשטעטיגונג דורך די מערסטע שטאטן.
סטרוקטור
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די קאנסטיטוציע באשטייט פון א פרעאמבל און זיבן ארטיקלען:
- ארטיקל I – קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן
- ארטיקל II – פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן און עקזעקיוטיוו מאכט
- ארטיקל III – פעדעראלע געריכטן
- ארטיקל IV – באציאונגען צווישן די שטאטן
- ארטיקל V – פראצעדור פאר אמענדמענטן
- ארטיקל VI – העכסטע געזעץ (Supremacy Clause)
- ארטיקל VII – ראטיפיקאציע
אמענטמענטס
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די קאנסטיטוציע קען ווערן געטוישט דורך אמענדמענטן צו דער קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן. ביז היינט זענען אפגעשטימט געווארן 27 אמענדמענטן.
די ערשטע צען אמענדמענטן ווערן באקאנט אלס דער ביל פון רעכטן, און זיי גאראנטירן פונדאמענטאלע רעכטן ווי פרייהייט פון רייד, רעליגיע, פרעסע, און רעכט צו א גערעכט פראצעס.
באפוגנישן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די קאנסטיטוציע טיילט די פעדעראלע מאכט צווישן דריי צווייגן:
- לעגיסלאטיוו צווייג – מאכט געזעצן (קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן)
- עקזעקיוטיוו צווייג – דורכפירט געזעצן (פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן)
- געריכט־צווייג – טייטשט געזעצן (סופרים קאורט פון די פאראייניגטע שטאטן)
די סיסטעם איז געבויט אויף א געדאנק פון צעשיידונג פון מאכטן און קאנטראלן און באלאנסן.
באדייט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די קאנסטיטוציע ווערט גערעכנט אלס איינע פון די עלטסטע שרייבנדיקע נאציאנאלע קאנסטיטוציעס וואס איז נאך אין קראפט היינט. זי האט שטארק באאיינפלוסט אנדערע לענדער און זייערע רעגירונג־סיסטעמען.