פלינט (שטיין)

פלינטס

פלינט איז א כעמישע סעדאַמענטערי שטיין וואָס איז אָפּגעלייגט געוואָרן פֿון אַ וואַסעריקער סביבה וואָס איז נישט עוואַפּאָריטיש . פלינט איז אַ האַרטער שטיין מיט אַ גלאַזיקן אויסזען געמאַכט פֿון ריינער סיליקאַ ( _SiO2 ) מיט זייער ווייניק כעמישע "פֿאַרפּעסטיקונגען". עס איז געמאַכט פֿון קליינע קריסטאַלן ( קריפּטאָקריסטאלן) פֿון דעם מינעראַל כאַלסעדאָני און גרויס-קריסטאַלינע קוואַרץ, און מאַנטשמאָל כּולל עס קליינע פֿאָסילן. פלינט ווערט געפֿונען ווי קנופּן אין קרייד, קאַלךשטיין אָדער דאָלאָמיט שטיינער .

טיפּן פון פלינט שטיינער

פלינט שטיינער דערשייַנען אין נאַטור אין אַ פאַרשיידנקייט פון פארמען.

• פלינט – אין דעם שמאָלן זין, ווערט דער נאָמען פלינט גענוצט צו באַצייכענען אַ טיפּ פלינט וואָס איז טונקל אין קאָליר, געוויינטלעך טונקל גרוי, בלוי, שוואַרץ אָדער טיף ברוין.
• טשערט – א העלערע סארט, אין פארבן פון ווייס, גרוי, ברוין, גרוי-ברוין, און ליכט גרין ביז ראסטיג רויט. די קאליר אונטערשיידן זענען א רעזולטאט פון די שפור עלעמענטן געפונען אין דעם שטיין, מיט די רויטע און גרינע פארבן צוליב דעם אנוועזנהייט פון אייזן יאנען .

דער פּראָצעס פֿון פֿאָרמירונג פֿון פֿײַערשטײַן

דער פּראָצעס פֿון פֿלינט פֿאָרמאַציע איז נישט גענוג קלאָר. שטודיעס ווײַזן אָן אַז פֿלינט איז אַ פּאָליגעניק סעדאַמענט, דאָס הייסט אַז עס איז געשאַפֿן געוואָרן אַלס אַ רעזולטאַט פֿון פֿאַרשידענע פֿאַקטאָרן און אין פֿילע וועגן. מען ווייסט אַז פֿלינט איז אָפּגעלייגט געוואָרן אין ים און אַז די הויפּט בײַשטײַערער צו דער סיליקאַ פֿון וועלכער פֿלינט שטיין ווערט געשאַפֿן זענען וואַלקאַנישע אַש פֿון וואולקאַנען וואָס ווערן געטראָגן דורך ווינט, אָדער סיליקאַ וואָס ווערט כעמיש אויפֿגעלייזט פֿון פֿעלזן (ווי באַזאַלט און גראַניט ) און געטראָגן מיטן טײַך־וואַסער צום ים. די סיליקאַ וואָס ווערט אויפֿגעלייזט אין ים־וואַסער זעצט זיך אָפּ אין צוויי מעגלעכע פּראָצעסן:

• ביאָגענישער פייַערשטיין – פייַערשטיין געשאפן דורך איין-צעליגע חיות ווי קנידאַריאַנס, שוואַמען און פילום (נידעריקע אַלדזשי) וואָס בויען זייערע סקעלעטן דורך אַבזאָרבירן סיליקאַ פון ים וואַסער. פילע פאָרשער גלויבן אַז רובֿ פון די וועלט 'ס פייַערשטיין איז ביאָגענישער פייַערשטיין.
• כעמישע פלינט – פלינט געשאפן דורך כעמישע אפזעצונג אין ים. די גרונט-באדינגונג פאר דעם פראצעס איז געווען א הויכע קאנצענטראציע פון סיליקא אין ים-וואסער, ווי אין א ווארעמען קלימאט . דאס איז א גרונט-באדינגונג אבער נישט גענוגנדיקע באדינגונג; אפילו אין באדינגונגען פון א שטארק געזעטיגטע לייזונג, וועט קריסטאל-אפזעצונג נישט פארקומען אחוץ אויב א מינעראל-קערן ווערט אריינגעפירט אין דער לייזונג. עס ווייזט זיך ארויס אז א הויכע קאנצענטראציע פון קארבאנאט-יאנען ( _CO3 ) דינט אלס א קאטאליזאטאר פון דעם טיפ. דעריבער, פארקומט א פראצעס פון אויסטויש אין וועלכן דער פלינט פארטרעט קאלכשטיין וואס שטאמט פון די סקעלעטן פון מיקראסקאפישע בעלי חיים. דעריבער, געפינען זיך פאסילען אינעם פלינט וועמענס ארגינעלע שאלן זענען געווען קאלכשטיין און זענען יעצט געמאכט פון פלינט. די אפזעצונג פון כעמישע פלינט פאסירט אין עקזיסטירנדע לעכער אינעם סעדימענט. דער מקור פון די לעכער איז די טעטיקייט פון בעלי חיים וואס שאפן קאנאלן אדער לאכן, אין די בריטשעס צווישן די שיכטן פון קאלכשטיין, אדער אין ריסן געשאפן אין דעם קאלכיקן סעדימענט צוליב דעם קאמפרעסיע-פראצעס וואס פאראורזאכט אז וואסער זאל ווערן אוועקגענומען פון סעדימענט, דער סעדימענט זאל שרינקען, און די פארמאציע פון ריסן.

פאָסילן

"אַמירי" טיפּ פֿלינט בלייד

פלינט איז אן אידעאלער שטיין פארן אויפהיטן אלטע כייַע-פארמען ווייל עס ווערט כאראקטעריזירט דורך א קריפּטאָקריסטאַלינע סטרוקטור (ד"ה קליינע קריסטאַלן) און איז קעגנשטעליק קעגן וועטער און מעטאַמאָרפיזם

די נוצן פון פלינט

פלינט איז געווען איינע פון די נוצלעכסטע מאַטעריאַלן אין דער ליטישער אינדוסטריע צו שאַפֿן מכשירים אין דער שטיין־עפּאָכע, ווי למשל האַנט־שטיינער, ווײַל עס שפּאַלט זיך אין דין, שאַרפֿע פֿראַגמענטן גערופֿן פֿלעקן אָדער בליידס (אָפּהענגיק פֿון דער פֿאָרעם) ווען מען שלאָגט עס מיט אַן אַנדער האַרטן אָביעקט (ווי למשל אַ האַנט־האַמער געמאַכט פֿון אַן אַנדער מאַטעריאַל).

עקסטערנע לינקס

• צור (ארכיווירט 02.12.2025 ביי דער Wayback Machine), דף שער בספרייה הלאומית