עמרם
| עמרם |
| עלטערן: קהת בן לוי |
| מקור: חומש שמות (פרשת וארא) |
| ווייב: יוכבד (זיין מומע – אחות אביו) |
| קינדער: אהרן הכהןמשה רבינומרים הנביאה |
| לעבנסדויער: 137 יאר |
| שבט: שבט לוי |
| זיווג |
יוכבד  |
|---|---|
  | |
עמרם איז געווען א צענטראלע פיגור אין דעם יחוס פון שבט לוי, באקאנט אין דער תורה אלס דער פאטער פון די דריי גרויסע פירער פון די בני ישראל בעת יציאת מצרים: משה רבינו, אהרן הכהן און מרים הנביאה.חומש שמות, פרק ו', פסוק כ': ויקח עמרם את יוכבד דדתו לו לאשה ותלד לו את אהרן ואת משה ושני חיי עמרם שבע ושלשים ומאת שנה. ער איז געווען דער עלטסטער זון פון קהת און א אייניקל פון לוי בן יעקב. חוץ זיין גרויסן יחוס אלס שטאם-פאטער פון דער כהונה און לוויה, ווערט ער אין חז"ל און אין די מדרשים באטראכט אלס דער מנהיג הדור פון די אידן אין מצרים בעת דער שווערער קנעכטשאפט.[1]
געבורט און דער מקור השם
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]עמרם איז געבוירן געווארן אין ארץ כנען אדער אין מצרים אלס דער ערשטער זון פון קהת. לויט די פארשער און מפרשי לשון הקודש, האט זיין נאמען צוויי מעגלעכע באדייטונגען: "עם רם" – וואס מיינט אן דערהויבנער פאלק, אדער א באציונג אז דער אייבערשטער (דער נאנטער קרוב) איז געהויבן און ערוועקן.[2]
ער האט חתונה געהאט מיט זיין מומע יוכבד, די טאכטער פון לוי (אחות אביו), ווי עס ווערט קלאר דערמאנט אין ספר שמות: ”וַיִּקַּח עַמְרָם אֶת יוֹכֶבֶד דֹּדָתוֹ לוֹ לְאִשָּׁה“.[3]דאס איז געווען נאך פאר מתן תורה, ווען אזא סארט חתונה איז נאך געווען ערלויבט.
דער מנהיג הדור
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]הגם די תורה אליין גיט אונז נישט קיין לאנגע פערזענליכע ביאגראפיע איבער די מעשים פון עמרם, פארנעמט ער א ריזיגן ארט אין דער אגדת חז"ל (מסכת סוטה) אלס דער פירער פון די אידן אונטער דעם דרוק פון פרעה:
דער גט און די רייד פון מרים: ווען פרעה האט גוזר געווען די שווערע גזירה "כל הבן הילוד היאורה תשליכוהו", האט עמרם געזאגט: לטמיון אנו עמלים? (אומזיסט פלאגן מיר זיך?). ער האט באשלאסן זיך צו גט'ן פון זיין ווייב יוכבד כדי נישט צו האבן מער קינדער וואס מען וועט הרגענען, און נאך אים האבן אלע אידן נאכגעטון און געגט זייערע ווייבער. זיין קליינע טאכטער מרים, וואס איז אלט געווען בלויז עטלעכע יאר, האט אים געזאגט: ”אבא, גזירתך קשה משל פרעה!“ – דיין גזירה איז שווערער ווי פרעה'ס, ווייל פרעה האט בלויז גוזר געווען אויף די זכרים, און דו זעסט פאר אז עס זאלן אויך נישט געבוירן ווערן קיין נקבות. עמרם האט צוגעהערט צו אירע ווערטער, האט צוריק חתונה געהאט מיט יוכבד, און פונעם דעם זיווג איז שפעטער געבוירן געווארן משה רבינו, דער גאלער פון אידישן פאלק.תלמוד בבלי, מסכת סוטה, דף י"ב ע"א: מעשה עמרם וגירושיו בעקבות גזירת פרעה.
זיין גרויסע צדיקות: חז"ל זאגן איבער אים אין מסכת שבת, אז עמרם איז געווען איינער פון די פיר איינציגסטע מענטשן אין דער וועלט וואס זענען געשטארבן בלויז צוליב דעם "חטאו של נחש" (דער חטא פון עץ הדעת), דאס מיינט אז ער אליין האט קיינמאל נישט געטון קיין שום חטא אדער עבירה זיין גאנץ לעבן.תלמוד בבלי, מסכת שבת, דף נ"ה ע"ב: ארבעה מתו בעטיו של נחש, ואלו הן: בנימין בן יעקב, ועמרם בן קהת, וישי אבי דוד, וכלאב בן דוד.
חשיבות און ירושה
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די הויפט וויכטיגקייט פון עמרם אין דער אידישער היסטאריע שטאמט פון זיין ראלע אלס דער פאטער און מחנך פון די פירער פון יציאת מצרים. דורך זיין זון אהרן איז ארויסגעקומען די גאנצע שורה פון די כהנים (בני אהרן) וואס האבן געדינט אינעם משכן און אינעם בית המקדש, און דורך משה איז געגעבן געווארן די תורה פארן אידישן פאלק אויפן בארג סיני. זיין יחוס ווערט איבערגעחזר'ט עטלעכע מאל אין ספר במדבר און אין ספר דברי הימים כדי צו באשטעטיקן די יסודות פון דער כהונה און לוויה.[4]