ספר מיכה

ספר מיכה
תרי עשר (דער זעקסטער ספר) אין נביאים / תנ"ך
מיכה המורשתי (מיכה הנביא)
יותם, אחז, וחזקיהו מלכי יהודה (דער 8טער יארהונדערט פאר זייער ציילונג)
7 פרקים
דער זעקסטער ספר אין תרי עשר
משפט, חורבן, תשובה, צדקה וחסד, נחמה, גאולה און ציון

ספר מיכה איז דער זעקסטער ספר צווישן די תרי עשר אין נביאים, וואס ווערט לויט דער מסורה מייחס געווען צום נביא מיכה המורשתי (מיכה הנביא) פון מורשת. דער ספר פארנעמט א וויכטיג ארט אין תנ"ך אלס א זאמלונג פון נבואות וואס קאמבינירן שווערע דיבורים פון תוכחה, מוסר און משפט קעגן די זינד און קארופציע פון פאלק, אינאיינעם מיט קאפיטלעך פון טרייסט, רחמים, הבטחות פון גאולה, און דער איבערבוי און גלאררייכע צוקונפט פון ירושלים, ציון און שארית ישראל.

נאמען און ארט אין תנ"ך

ספר מיכה איז דער זעקסטער פון די צוועלף ספרים אין תרי עשר. אין דער אידישער מסורה ווערט ער גערעכנט אלס א באזונדערער ספר אינערהאלב דער זאמלונג פון די קליינע נביאים. די כותרת און דער פתיחה פונעם ספר שטעלט אוועק זיין נבואה אין די צייטן פון די מלכים יותם, אחז, און חזקיהו מלכי יהודה.

היסטארישער הינטערגרונט

די נבואות אין ספר מיכה זענען געזאגט געווארן אין דער צווייטע העלפט פון דעם 8טן יארהונדערט פאר זייער ציילונג, א שטורמישע תקופה פון טיפע פאליטישע קריזיסן און נאציאנאלע סכנות:

די אשור'ישע אינוואזיע: די נבואות שטייען אויפ'ן הינטערגרונט פון דער אויסברייטערונג פון דער אשור אימפעריע. מיכה האט מיטגעלעבט דעם פאל און חורבן שומרון און דעם גלות פון עשרת השבטים (מלכות ישראל), און די נבואות זענען אנגעגאנגען ביזן שווערן דרוק ווען אשור האט כמעט דערגרייכט די טויערן פון ירושלים אין די צייטן פון חזקיהו המלך.

סאציאלע אומרעכט: דער נביא האט זיך בעיקר קאנצענטרירט אויף די שווערע סאציאלע עוולות אין די געזעלשאפט. ער האט שארף קריטיקירט די קארופציע, דאס פארקרימטע משפט ביי די פירער און שופטים, און דעם גרויסן אויסבייט פון די ארימעלייט דורך דאס גנב'ענען פעלדער און הייזער פון די שוואכע שיכטן.

מחברשאפט און צוזאמענשטעל

לויט דער מסורה איז דער גאנצער ספר פארבונדן און מיוחס צו מיכה הנביא, און אנטהאלט די ריינע נבואות וואס ער האט מקבל געווען.

סטרוקטור און אינהאלט

די חכמים און פארשער טיילן געוויינלעך דעם ספר אין דריי הויפט אפטיילונגען:

קאפיטלעך א'-ג': משפט ותוכחה

די ערשטע אפטיילונג פארנעמט זיך מיט שווערע נבואות פון פורענות און חורבן קעגן שומרון און ירושלים. דער נביא שילדערט און פארדאמט די זינד פון די פירער, שופטים, און פאלשע נביאים וואס פארדרייען דעם אמת פאר געלט און בארויבן דאס פאלק. די אפטיילונג ענדיגט זיך מיט דעם שוידערליכן און באקאנטן פסוק: ”צִיּוֹן שָׂדֶה תֵחָרֵשׁ וִירוּשָׁלַיִם עִיִּין תִּהְיֶה“.

קאפיטלעך ד'-ה': נחמה און גאולה

דא טוישן זיך די דיבורים צו לעכטיגע נבואות פון האפענונג, שלום און דער צוקונפט פון ציון. עס אנטהאלט די בארימטע חזון פון "אחרית הימים", ווען די פעלקער וועלן פארניכטן די כלי מלחמה, פארוואנדלען שווערטער אין אקער-געצייג און לעבן אין שלום.

קאפיטלעך ו'-ז': דאס בית דין און די תפילה

דער ספר קערט זיך צוריק צו א געטלעכן קריג קעגן די אומעטישע אויפפירונג און מוסר פונעם פאלק, אבער שלוס זיך מיט א גאר רירעוודיגן קינה, תפילה, און א שבועה פון האפענונג אויף די חסדים און מחילה פון דעם אייבערשטן. דער ספר קולימינירט אין די בארימטע פסוקים פון ”מִי קל כָּמוֹךָ“ וואס זענען מרמז אויף די י"ג מדות הרחמים און רחמי שמים.הויפט טעמעס

• צדק ומשפט אלס תנאי קודם לכל: דער ספר לייגט א שטארקן דגוש אויף עטישע אחריות און געזעלשאפטליכע גערעכטיקייט. ער קעמפט קעגן די פאלשע מיינונג אז קרבנות קענען מכפר זיין אויף עוולות צווישן אדם לחברו, און פארדאמט דעם אויסבייט פון ארעמע, קארופציע ביי פירער און א פארקרימטן משפט.

די דריי יסודות: איינער פון די מערסט באקאנטע פסוקים אין מיכה (מיכה ו, ח) פאסלאזט די גאנצע תורה און וואס גאט פארלאנגט פונעם מענטש אויף דריי עטישע יסודות:

”הִגִּיד לְךָ אָדָם מַה טּוֹב וּמָה ה' דּוֹרֵשׁ מִמְּךָ כִּי אִם עֲשׂוֹת מִשְׁפָּט וְאַהֲבַת חֶסֶד וְהַצְנֵעַ לֶכֶת עִם אֱלֹקֶיךָ.“

שארית ישראל: דער באגריף אז טראץ דעם חורבן און דעם עונש, וועט א קליינער רעשטל פונעם פאלק איבערלעבן, זוכה זיין צו די ענדגילטיגע גאולה און א צוקונפט פון שלום פאר ציון.

פאראלעלן צו אנדערע ספרים

וויבאלד מיכה האט געזאגט זיין נבואה אין די זעלבע תקופה ווי ישעיהו הנביא, ווערט ספר מיכה אפט פארגליכן מיט ספר ישעיה, און מען געפינט גאר ענליכע אויסדרוקן צווישן די צוויי ספרים.

דער מערסט באקאנטער פאראלעל איז די נבואה פון אחרית הימים (”וְכִתְּתוּ חַרְבֹתָם לְאִתִּים“) וואס ערשיינט כמעט ווארט-ביי-ווארט סיי אין מיכה (קאפיטל ד', א–ה) און סיי אין ישעיה (קאפיטל ב', א–ד), וואו ביידע באשרייבן א וועלט פון שלום און די פעלקער וועלכע וועלן נישט מער לערנען מלחמה.

אויפנאם און השפעה

ספר מיכה האט געזאמלט אן אומגעהויערע השפעה שוין אין די צייטן פון תנ"ך גופא, און ווערט באשריבן אלס א וויכטיגער קוואל צו פארשטיין די שווערע שליחות פון א נביא אין א צייט פון קריזיס.

אין ספר ירמיהו (קאפיטל כ"ו, י"ח-י"ט) ווערט ברייט דערמאנט אז ווען די שרים האבן געוואלט הרג'ענען ירמיהו פאר'ן נביאות זאגן אויף דעם חורבן, האבן די זקני העם ארויסגעברענגט א ראיה און ציטירט דעם פסוק פון מיכה המורשתי (מיכה ג, יב) וואס האט נביאות געזאגט חורבן אין די צייטן פון חזקיהו המלך. אנשטאט אים צו הרג'ענען האט דער קעניג חזקיהו מורא געקראגן און תשובה געטאן, און דערמיט איז די גזירה בטול געווארן.

די עטישע לערעס, די מוסר רייד פון חסד, און די טיפע נבואות הנחמה והגאולה האבן געדינט אלס קוואל פון חיזוק פאר אידן דורך אלע דורות פון דעם לאנגן גלות, און האבן געהאט א גרויסע השפעה אויף שפעטערע אידישע פירושים ווי אויך אויף קריסטליכע אויסלייגונגען.

זעט אויך

• מיכה הנביא
• תרי עשר
• ספר ישעיה
• ספר ירמיה
• תנ"ך