ספר יואל
ספר יואל איז דער צווייטער ספר אינעם קובץ פון תרי עשר אין נביאים אחרונים אינעם תנ"ך. דער ספר ווערט אנגערופן נאכן נאמען פונעם נביא וואס שטייט אין דעם ערשטן פסוק: יואל בן פתואל.
אין דער אלטער גריכישער איבערזעצונג (תרגום השבעים) ווערט דער ספר גערופן Ἰωήλ, דער ספר פארנעמט זיך מיט א גרויסער פורענות וואס קומט אויף דעם עם ישראל, דעם רוף צו תשובה, און וויאזוי דער אייבערשטער ראטעוועט דאס פאלק און משפט די אלע גוים וואס האבן געטון שלעכטס פאר די אידן.
ארט אין תנ"ך
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]ספר יואל נעמט איין דאס צווייטע ארט אין תרי עשר, פלאצירט גלייך נאך ספר הושע און פאר ספר עמוס. אין דער אידישער מסורה ווערט ער גערעכנט אלס א טייל פון תנ"ך צווישן די נביאים אחרונים.
היסטאריע און צייט אפשניט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די גענויע צייט און תקופה ווען ספר יואל איז געשריבן געווארן איז נישט קלאר באשטימט, און עס זענען דא פארשידענע השערות און שיטות איבער דעם צווישן די מפרשים און חוקרים באזירט אויפן שפראך-נוסח און היסטארישע רמזים:
- די תקופה פאר חורבן בית ראשון: טייל מפרשים און פארשער האלטן אז דער ספר איז גאר אלט און איז געשריבן געווארן נאך אין דער תקופה פון מלכות יהודה, פאר דעם חורבן פון דעם ערשטן בית המקדש, אלס איינער פון די פריערדיגע נביאים.
- די תקופה פון בית שני: אנדערע השערות ווייזן אויף א שפעטערדיגע תקופה, נאך דעם גלות בבל (ארום דעם פינפטן אדער פערטן יארהונדערט פאר זייער ציילונג).
די דאזיגע אומקלארקייט שטאמט הויפטזעכליך דערפון וואס אינעם ספר אליין ווערן נישט דערמאנט קיין ספעציפישע מלכים אדער קלארהאפטיגע היסטארישע געשעענישן וואס קענען העלפן פעסטשטעלן א גענויע דאטע.
אינהאלט און סטרוקטור
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דער ספר באשטייט פון 4 קאפיטלען (פרקים) און אנטהאלט סך הכל 73 פסוקים. דער אינהאלט פונעם ספר באשרייבט אן איבערגאנג פון א תקופה פון צרה צו א תקופה פון ישועה, און די הויפט טעמעס טיילן זיך אין צוויי צענטראלע טיילן:
- מכת הארבה (די פלאג פון היישעריקן): די ערשטע צוויי פרקים באשרייבן א שווערע און שרעקעדיגע פלאג פון היישעריקן און טרוקעניש וואס באפאלט דאס לאנד און ברענגט א חורבן אויף דער לאנדווירטשאפט. דער נביא באטראכט דעם אומגליק אלס א סימן פארן "יום ה'" (דער טאג פון גאט'ס משפט) און רופט דאס פאלק צוריקצוקערן צו תשובה, צום פאסטן און צו תפילה, כדי צו זוכה זיין צו גאט'ס רחמים.
- נחמה און משפט הגוים: די לעצטע צוויי פרקים פארנעמען זיך מיט דער ישועה פונעם עם ישראל נאכן זיך אומקערן צו גאט. דער אייבערשטער הבטחה'ט אוועקצונעמען די פורענות, צוריקצוברענגען ברכות, שפע און הצלחה צום לאנד, און אפהאלטן א צוקונפטיגן משפט פאר אלע פעלקער וואס האבן גערודפט און געשאדט די אידן, וואס וועט פארקומען אין עמק יהושפט. צוגלייך וועט ירושלים זוכה זיין צו א תקופה פון נצחיות'דיגע זיכערקייט און כבוד.
הויפט טעמעס
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]צווישן די וויכטיגסטע רוחניות'דיגע ענינים וואס ווערן באהאנדלט אין ספר יואל זענען:
- תשובה, תפילה, און רוחניות'דיגע התעוררות בעת צרה.
- די באדייטונג פון גאט'ס משפט איבער דער וועלט ("יום ה'").
- דער קאנסעפט פון שכר ועונש — די פארבינדונג צווישן חטא און פורענות.
- גאט'ס רחמים, נקמה אין די רודפים, און די הבטחה פון די צוקונפטיגע גאולה.
השפעה און היינטיגע באדייטונג
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]ספר יואל האט א באדייטנדיקן ארט אין דער אידישער מסורה. זיינע פסוקים ווערן אפט דערמאנט אין פירושי המקרא און אין דרשות, בפרט אין פארבינדונג מיט די ימי הרחמים והסליחות, תשובה, גאולה און גאט'ס הנהגה מיט כלל ישראל. היינט קומט דער ספר פאר אלס אן אינטעגראלער טייל פון תנ"ך לימודים איבער דער וועלט, סיי אין די מקורות און סיי אין פארשידענע פרעמדע שפראכן-איבערזעצונגען.
זעט אויך
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]רעפערענצן
---
| ספרים אין תנ"ך |
|
תורה: בראשית | שמות | ויקרא | במדבר | דברים נביאים: יהושע | שופטים | שמואל (א' וב') | מלכים (א' וב') | ישעיה | ירמיה | יחזקאל | תרי עשר: הושע | יואל | עמוס | עובדיה | יונה | מיכה | נחום | חבקוק | צפניה | חגי | זכריה | מלאכי כתובים: תהילים | משלי | איוב | שיר השירים | רות | איכה | קהלת | אסתר | דניאל | עזרא - נחמיה | דברי הימים (א' וב') |