דן
דן איז געווען איינער פון די צוועלף זין פון יעקב אבינו, געבוירן צו בלהה, די שפחה פון רחל אמנו. ער איז דער אנפאנג פון שבט דן, איינע פון די צוועלף שבטים פון ישראל. אין ספר בראשית ווערט זיין געבורט דערציילט אין ראַם פון די פאמיליע געשיכטע פון יעקב אין ארץ פדן ארם.[1]
דער שבט דן האט שפעטער געשפילט א באדייטנדע ראלע אין דער היסטאריע פון בני ישראל, סיי אין די מדבר און סיי אין דער ארץ ישראל'דיגער תקופה.
אין די תורה
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די געבורט פון דן ווערט דערמאנט אין ספר בראשית וואו רחל אמנו גיט אים זיין נאמען און זאגט:
"דנני אלקים וגם שמע בקולי ויתן לי בן" — פון דא שטאמט זיין נאמען דן, וואס איז פארבונדן מיט דין און משפט.[2]
אין די תורה אליין ווערט נישט געגעבן קיין לענגערע פערזענליכע געשיכטע פון דן, און רוב דערציילונג פאָקוסירט אויף זיין געבורט און זיין ארייננעמען אין די משפחה פון יעקב אבינו.
משפחה און אפשטאם
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דן איז געווען דער זון פון בלהה, די שפחה פון רחל אמנו, און ווערט גערעכנט צווישן די קינדער פון יעקב וואס האבן געגרינדעט די צוועלף שבטים פון ישראל.
אין דער תורה'דיגער גענעאלאגיע ווערט דן גערעכנט אלס איינע פון די זין דורך וועלכע די שבטי ישראל זענען אנטשטאנען.
שבט דן
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דער הויפט היסטארישער באדייט פון דן קומט דורך זיין נאמען אלס גרינדער פון שבט דן.
דער שבט ווערט דערמאנט אין פארשידענע חלקים פון תנ"ך, און לויט מסורות האט ער געהאט פארשידענע ישובים אין ארץ ישראל, סיי אין דרום און סיי אין צפון ראיאנען.[3]
אין שפעטערע ספרים ווערט אויך דערמאנט די שטאט דן (שטאט), וועלכע איז געווען פארבונדן מיט דעם שבט.
דער שבט דן ווערט אויך פארבונדן אין תנ"ך מיט שמשון הגיבור, וואס איז געקומען פון דעם שבט.
נאמען און באדייט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]דער נאמען "דן" שטאמט פון לשון "דין", וואס באדייט משפט אדער גערעכטיקייט. לויט רחל אמנו האט זי געזאגט אז הקב"ה האט איר "דנני", געמשפט איר און געגעבן איר א זון דורך בלהה.
דאס גיט דעם נאמען א רוחניות'דיגן באדייט פון משפט און השגחה.
שפעטערע מסורות
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
אין שפעטערע אידישע מסורות און מדרשים ווערן דערמאנט פארשידענע פרטים וועגן דן בן יעקב, אריינגערעכנט טראדיציעס וועגן זיין קבר און פלאץ פון קבורה.
די מקורות איבער זיין קבורה זענען נישט אייניג, און זיי ווערן באטראכט אלס שפעטערע מסורות און נישט אלס טייל פון דעם פשוט'ן ביבלישן טעקסט.[4]
היסטארישע באדייט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אין דער היסטאריע פון בני ישראל האט שבט דן געהאט א באדייטנדע ראלע, ספעציעל אין די תקופות פון דער ארץ ישראל'דיגער איינזעצונג. דער שבט ווערט דערמאנט אין פארשידענע מלחמות, וואנדערונגען און שבט'ישע סיסטעמען.
זיין ירושה איז מערסטנס אפגעהיטן דורך שבט'ישע אידענטיטעט און נישט דורך לענגערע פערזענליכע געשיכטעס אין תורה.
זעט אויך
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]| יעקב'ס קינדער | ||
|---|---|---|
| קינדער פון לאה | ||
| קינדער פון רחל | ||
| קינדער פון בלהה | ||
| קינדער פון זלפה | ||