אָוזשדאַ
| ||||||||
אָוזשדאַ (אַראַביש: وجدة) איז אַ גרויסע שטאָט אין צפון־מיזרח מאראקא, נאָענט צום גרענעץ מיט אלזשיר. זי איז די הויפּטשטאָט פֿון דער אריענטאל ראיאן און האָט אַ באַפֿעלקערונג פֿון בערך 506,224 מענטשן (צענזוס 2024).
די שטאָט געפינט זיך בערך 15 קילאָמעטער מערב פֿון דער מאָראָקאַנער־אַלזשירישער גרענעץ און אַרום 55 קילאָמעטער דרום פֿון דעם מיטלענדישער ים. זי ליגט אויך אין דרום פֿון די בני זנאַסן בערג.
היסטאריע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]עס זענען דאָ באַווייזן אַז אין דער געגנט איז געווען אַ באַזעצונג שוין אין רוימישע צייטן, מסתּמא אונטער קאָנטראָל פֿון בערבערישע שבטים.
די מאָדערנע שטאָט איז געגרינדעט געוואָרן אין יאָר 994 דורך זירי אבן עטייה, אַ בערבערישער פֿירער פֿון דער זנאַטאַ שבט. שפּעטער איז די שטאָט געווען אונטער קאָנטראָל פֿון פאַרשידענע אימפּעריעס און דינאַסטיעס.
אין דעם 11טן יאָרהונדערט איז די שטאָט פֿאַרגרעסערט געוואָרן מיט נײַע וואַנטן. שפּעטער האָט זי געהערט צום אַלמאָהאַדישן קאַליפאַט, וואָס האָט פֿאַרשטאַרקט די פֿעסטונגען.
אין מיטל־עלטער איז אָוזשדאַ געווען אַ וויכטיקער סטראַטעגישער אָרט צווישן פֿעס און טלעמסען, און זי האָט אָפֿט געביטן הערשאַפֿט צווישן מאָראָקאַנער און אַלזשירישע מאַכט־צענטערס.
אין 1844 און ווידער אין 1859 האָבן די פֿראַנצויזן אָקופּירט די שטאָט. אין דער קאָלאָניאַלער פּעריאָד האָט פֿראַנקרײַך אַנטוויקלט די מאָדערנע שטאָט.
אין 1948 זענען פאָרגעקומען אַנטי־ייִדישע אומרוען אין אָוזשדאַ, אין וועלכע מענטשן זענען אומגעקומען און פילע זענען פֿאַרוווּנדעט געוואָרן.
געאָגראַפֿיע און קלימאַט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אָוזשדאַ האָט אַ האַלב־אַרידן קלימאַט. די ווינטערס זענען קיל און רעגנדיק, און די זומערן זענען הייס און טרוקן. דער יאָרלעכער רעגן איז צווישן 300 און 500 מ"מ.
נעבן דער שטאָט געפינט זיך דזשבל חמראַ, אַ וואַלד־געגנט מיט אַ מיטלענדישן נאַטור־סיסטעם, און דער פּאַרק סידי מאַאַפֿאַ.
אַרכיטעקטור
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די שטאָט האָט אַן אַלטן צענטער (מעדינאַ) מיט שמאָלע, קרומע גאַסן, וואָס פֿירן צו מאַרק־פּלאַץ און הייזער אין טראדיציאנעלן מאָראָקאַנער סטיל.
די גרויסע מאָסקע פֿון אָוזשדאַ איז איינע פֿון די וויכטיקסטע היסטארישע בנינים אין דער שטאָט.
נעבן דער שטאָט געפינען זיך אויך רוימישע חורבות, באַקאַנט ווי בלד אל־גאדאַ.
קולטור און מוזיק
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]אָוזשדאַ איז אַ וויכטיקער צענטער פֿאַר אַנדערלוזישער מוזיק, באַקאַנט ווי „גהאַרנאַטי“. יעדעס יאָר ווערט דאָרט אָפּגעהאַלטן אַן אינטערנאַציאָנאַלער פֿעסטיוואַל פֿון דער מוזיק.
רעגגאַדאַ איז אויך אַ באַקאַנטע טראדיציאָנעלע מוזיק און טאַנץ פֿון דער געגנט, וואָס האָט איר אָנהייב אין די בערבערישע שבטים.
עקאנאמיע
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די עקאנאמיע פֿון אָוזשדאַ איז שטאַרק פֿאַרבונדן מיט איר אָרט לעבן דער גרענעץ. האַנדל שפּילט אַ וויכטיקע ראָלע, ספּעציעל מיט שטעט אין מערב און מיזרח.
כאָטש די שטאָט האָט עקאנאמישע פּאָטענציאַלן, בלײַבט די אַרבעטלאָזיקייט העכער ווי דער נאציאנאַלער דורכשניט.
אין די לעצטע יאָרן זענען געבויט געוואָרן נײַע פּראָיעקטן, אַרײַנגערעכנט טעכנאָלאָגישע צענטערס און פֿאַרבעסערטע אינפֿראַסטרוקטור.
טראנספארט
[רעדאַקטירן | רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]די שטאָט ווערט געדינט דורך אַן אינטערנאַציאָנאַלן פֿלוגפעלד (אַנגאַדס), וואָס פֿאַרבינדט אָוזשדאַ מיט אייראָפּע און אַנדערע מאָראָקאַנער שטעט.
אָוזשדאַ איז אויך אַן ענדפּונקט פֿון דער הויפּט־באַן־ליניע פֿון קאַסאַבלאַנקאַ דורך פֿעס און טאורירט.